Opening buurtwinkel en Sinterklaas verleiden
Voor mij ligt het maandblad: “Barradiel meiinoar ien” van november 1978. Deze krant werd verspreid in de dorpen van de vroegere gemeente Barradeel en was een uitgave van de middenstandsvereniging Barradeel. Inhoudelijk stelde de krant niet al te veel voor. De gemeente nam een flink deel van de uitgavekosten voor haar rekening omdat de gemeente de krant gebruikte voor bekendmakingen en voor publicatie van het woordelijk verslag van de raadsvergaderingen. Voor het overgrote deel werd de krant gevuld met advertenties van de verschillende middenstanders. Maar in dit novembernummer zijn de ogen gericht op de goedheiligman Sinterklaas om hem te verleiden zijn inkopen te doen bij de plaatselijke middenstand en op pagina 2 staat dat er in Minnertsga een nieuwe buurtwinkel wordt geopend. De geschiedenis herhaald zich want het gaat eigenlijk om de winkel op dezelfde locatie die binnenkort opnieuw wordt geopend. “Nieuwe SRV-buurtwinkel in Minnertsga” is de kop van het kleine artikeltje in de krant. “De SRV heeft ongeveer honderd vestigingen in Friesland. Nu is het de bedoeling van dit bedrijf om liefst zoveel mogelijk van deze nieuwe buurtwinkels volgens een nieuwe formule te moderniseren. Vorig jaar werd een dergelijke nieuwe winkel geopend in Rottevalle, terwijl thans de SRV-zaak van de heer J. Wiersma aan de Hege Buorren in Minnertsga, is gemoderniseerd. De heer Wiersma heeft naast de buurtwinkel ook nog twee rijdende winkels. Het opgekapte pand was vroeger een slagerij”. Nu, bijna veertig jaar later, staat in het nieuws: “Minnertsga krijgt weer supermarkt”. Minnertsga zat sinds half juni zonder supermarkt. Toen sloot Klaas Wiersma de deuren van de Coöp Compact Wiersma. Persoonlijke omstandigheden lagen aan dat besluit ten grondslag. Wiersma bestierde de winkel zeventien jaar. Voor de inwoners van Minnertsga was de sluiting slecht nieuws, Zij moesten niet alleen de supermarkt missen, maar ook het postagentschap dat in de winkel was gevestigd. De hernieuwde supermarkt zal worden gerund door Jacob Lolkema. Hij heeft de zaak gekocht, samen met enkele andere ondernemers uit het dorp, zo meldt het Friesch Dagblad. Ook voor de inwoners van omliggende dorpen als Tzummarum, Ried en Sint Jacobiparochie was de sluiting vervelend. Lolkema volgde het dichtgaan van de supermarkt nauwlettend. Als voorzitter van plaatselijk belang Minnertsga kreeg hij er veel vragen over. Lolkema zocht contact met Van Tol. Die organisatie gaat de winkel in Minnertsga beleveren. In 1978 was de middenstand ook goed beleverd met producten om daarmee Sinterklaas te verleiden om inkopen te doen bij de plaatselijke middenstand. Natuurlijk ging het daarbij in eerste instantie om speelgoed. “Groot is onze sortering SPEELDGOED” adverteerde Van Dijk’s Bazar. Sjoelbakken, Dam- en schaakspellen, SINDY-poppen, FLEUR-poppen, Playmobil, ministeck mosaic om maar wat te noemen uit de advertentie. Maar natuurlijk had Van Dijk’s Bazar ook een ruime sortering luxe, praktische en huishoudelijke geschenken. Johannes Reitsma op de Tsjillen bood vrijwel eenzelfde assortiment aan, maar daarnaast ook nog HEREN- EN DAMESFIETSEN. Slagerij Bonnema aande Meinardswei adverteerde dat Sinterklaas ook bij hem terecht kon voor HARTIGE GESCHENKEN: droge worst, leverworst, gekookte wordt, maar ook een goed stuk RUND- of VARKENSVLEES was […]
Kapperszaak en winkel Goffe Jensma
Mooi dat er steeds meer foto’s naar Minnertsga vroeger worden gestuurd. Langzaam maar zeker ontstaat er een omvangrijke collectie van foto’s van vroegere bewoners van het dorp. Abe en Japke de Roos zijn de afgelopen weken druk bezig geweest met het scannen van foto’s die bijna allemaal in de beeldbank staan. De foto’s worden zorgvuldig gearchiveerd, beschreven en van een bronvermelding voorzien. Deze week stuurde Jehannes Jensma een prachtige foto van zijn vader Goffe op de bakfiets ergens in Minnertsga. Jehannes schreef: “Goffe Jensma yn syn jongesjieren. Heit en mem, en dêrfoar pake Jehannes en beppe Jikke Jensma, hienen fanôf ûngefear 1920 neist de kapperssaak en in krûdenierswinkel neist de toer”. Het leek mij goed om het artikel uit het boek van Dooitze Zwart over de ondernemers van Minnertsga over te nemen en hier op Minnertsga vroeger te plaatsen. Het verhaal is overigens geschreven door Albert Jensma. Us heit en mem binne trout yn de simmer fan ’47. Doe wurke ús heit by ús pake yn de kappersaak. Ik tink dat ús heit it knippen en skearen fan pake leart hat mar wit dat er ek de kappervakskoalle dien hat. Yn 1956 binne myn alders nei de saak verhúze, en binne pake en beppe yn harren hûs kommen yn de Tsjerkestrjitte. Pake is yn 1961 ferstoarn. Twa gesinnen hiene dus in ynkommen út de saak. Us pake en beppe hienen in hiele soad by’t ein en te keap. Mar by myn witten hawwe myn âlders allinnich tabak en parfumerie-artikelen ferkocht. En fierder alles wat mei hûdfersoarging etc. fan dwaan hie. Om kryst hinne ferkochten se noch kearsen en yn de simmer sinnebrillen. Ek koene minsken foto’s by ús ûntwikkelje litte en stie der altiid in koarke mei snobbersguod op de toanbank. Ik wit dat we ek noch in skofke in sigarettenautomaat en in automaat mei autodrop oan de bûtenmuorre hawn hawwe. Earne midden yn de jierren 60 binne de kappersaak(skeerwinkel) en winkel ferbout en moderniseart. Yn it begjin hat beppe meiwurke yn de winkel want ús mem hie wol drokte mei de bern. Letter is myn âldste sus, doe’t dy fan de middelbiere skoalle kaam by ús yn de húshâlding kommen (sa gie dat froeger) en holp dus mei yn de winkel. Letter doe’t wy ek wat grutter wiene (en rekkenje koene) holpen wy ek mei yn de winkel as it sa útkaam. Ik tink dat it in goed rinnend saakje west hat. Us heit stie oerdeis yn de kappersaak. Neffens my wie die iepen fan 8 oere moarns oant 7 oere jûns. Tusken de middei-itenstiid wie de saak ticht. Moandeis wie heit syn frije dei. Dêrnjonken wie hy tonielkapper by in tonielselskip út Tsjommearum. Gongen se winterdeis steefêst ien as twa kear fuot te spyljen. Wat ik ek noch wit is dat hy jûns noch wolris nei âlde minsken gie om se te skearen. Dan gie’k wolris mei. Ek moast hy ferstoarne mannen kreas meitsje foar de grutte reis. Op in kear is ie sa skrokken, doe wie der […]
Foto’s De Groot en De Roos
Steeds meer mensen sturen foto’s naar Minnertsga Vroeger voor plaatsing in de beeldbank. En iedere keer ben ik weer blij verrast wat er op de foto’s staat. Iedere inzender krijgt van mij een bedankje voor de moeite die hij of zij heeft gedaan om weer een stukje geschiedenis van Minnertsga te delen met anderen. Want als die foto’s in de beeldbank staan, kunnen ook anderen meegenieten van de prachtige beelden en de herinneringen die daarbij boven komen. Om aan te kondigen dat er weer nieuwe foto’s aan de beeldbank zijn toegevoegd, plaats ik een van die foto’s op Facebook van Minnertsga Vroeger. Dan zien meteen bijna 900 vrienden dat en vaak worden gelijk op gereageerd. Dat gebeurd ook met een foto die ik van Wopke Klaver had gekregen waarop Johannes Mulder, Theo Binnema en Piet de Groot staan als zij aan het uienrooien zijn. Een paar reacties waren: ‘Ik sjoch Johannes noch mei syn prûmke’s yn ‘e mûle’, ‘sjoch no ris . . . buorman Johannes’, ‘dat is een mooie foto van mijn pake’, ‘ik herinner mij de overal noch en de kraaien die als vogelverschikkers op z’n tuin hingen’. Wopke Klaver stuurde mij meer foto’s die nu allemaal in de beeldbank staan. Van de familie De Groot had ik nog niet veel familiegegevens uitgezocht, maar inmiddels is er al wat meer bekend. Die familiegegevens komen ook in de database te staan van Vroegere bewoners. De foto’s worden dan gekoppeld aan de betreffende vroegere bewoner van ús doarp. Abe de Roos stuurde mij deze week ook een paar prachtige foto’s van zijn familie. En iedere keer bij het openen van de mail, ben je dan blij verrast en zeker bij de foto van de tjalk Friso die in de havenkom ligt. De foto is niet alleen mooi omdat de tjalk er prominent op staat, maar het geeft ook een prachtig beeld van de zijgevel van de woning waar vroeger de Hannema’s woonden en het pand er naast de bakkerswinkel van Plat. Volgens mij is de foto op een zondagmiddag gemaakt; de familie op de tjalk heeft de zondagse kleren aan en voor de etalage van de bakkerswinkel hangt een gordijn of zo’n ouderwets papieren zonnescherm (balastore)wat je met een koordje op en neer kon doen. Van de familie De Roos staan er al behoorlijk wat gegevens in de database van Vroegere bewoners. Ook de foto’s De Roos worden aan de vroegere bewoners gekoppeld. Zo ontstaat er langzamerhand een mooi digitaal archief waar onze oude dorpsbewoners weer een gezicht krijgen. Op een van de foto’s die Abe de Roos mij toestuurde staat een groep mannen en een vrouw in een portiek, zo lijkt het wel. Abe zegt niet te weten wat het jaartal van deze foto is en ook niet ter gelegenheid waarvan de foto is gemaakt. Op een naam na, heeft Abe wel de namen erbij genoemd. De naam juf Hibma brengt mij op het spoor van een foto die ook in de boeken van Dooitze Zwart voorkomt. Die heb […]
Timmer- en Aannemersbedrijf Bloembergen
Galt Bloembergen zijn ‘pake’ Gjalt (1875-1958), had met zijn broers een timmerbedrijf in de Friese Wouden. Toen ze een opdracht kregen in Tzummarum, besloot Gjalt in deze omgeving te blijven en vestigde zich in de Mieden, aan de westkant van Minnertsga. Hij begon op 1 mei 1911 een timmerbedrijf in Minnertsga en werkte erbij als weger bij de laad- en losplaats midden in de dorpskom waar toen nog de haven aan toe liep. Na de verkoop van de boerderij Groot Hermana en daardoor het uitéénvallen van de percelen van deze boerderij, besloot Gjalt rond 1911 een laag stuk grond te kopen vlakbij de ingang van boerderij Groot Hermana. Hij hoogde de grond op met onder andere stobben, die uit Leeuwarden vandaan kwamen. Hierop bouwde hij een woonhuis met werkplaats. Dit was het eerste huis dat op die streek na de verkoop van Groot Hermana werd gebouwd. Later volgde de rest. Eerst ten westen en daarna ten oosten en zuiden hiervan. De singel van Groot Hermana liep eerst nog langs de noordzijde van dit huis. Achteraf gezien was de ophoging met deze stobben niet zo’n succes want in latere tijd kregen de bewoners hierdoor last van zwamvorming zodat het hout in het onderste gedeelte van het huis verrotte. Zijn zoon Roel hielp mee in het bedrijf en nam in 1929 de zaak van zijn vader over. Roel verhuisde per 12 mei 1929 van de Skoalstrjitte 10 naar de Hermanawei 13 en Roel zijn vader ging naar de Skoalstrjitte 10. In 1961 runde Roel samen met zijn zoon Gjalt het bedrijf. In die 10 jaar daarvoor werden voor de Woningstichting veel huizen gebouwd en ook daarna zette dit door met de bouw van de huizen in de P.B. Winsemiusstrjitte en de Collot d’Escurystrjitte (rond 1965) en daarna de huizen in de Vikarijbuorren en De Kamp met vlak daarvoor in 1976 de koopwoningen aan de westkant van de Tilledyk. De winstgevendheid van de bouw voor de Woningstichting was niet erg hoog maar dit werd gecompenseerd doordat Gjalt zoveel mogelijk huizen voor de winter wind- en waterdicht bouwde en deze in de normaal rustige winterperiode dan aftimmerde zodat ze dan ook nog werk hadden. In het voorjaar van 1963 vond een grote verbouwing plaats aan de Hermanawei 13. Het woonhuis werd verhoogd en de werkplaats opnieuw opgebouwd. Een tegenvaller was dat de muur van de werkplaats tijdens de bouw een keer omwaaide door een storm. Dit gebeurde op een zondag zodat ze niet bezig waren met de bouw. In 1965 werd Gjalt Bloembergen, samen met zijn vrouw Neeltsje, eigenaar van het bedrijf. Op 2 januari 1968 werd het bedrijf veranderd in een N.V., zodat bij een eventueel faillissement de privé-eigendommen niet zouden worden verbeurd. Gelukkig heeft dit niet plaatsgevonden. Datzelfde jaar werd het pand aan de Meinardswei 38 gekocht. Voor 1960 was hierin de timmerzaak en wagenmakerij van de familie Helder gevestigd. Dit pand was in handen van de strijkgeldschrijvers Leendert Bekius en Uilke Fortuin. Er werd gezegd dat, als Gjalt niet zou toehappen, […]
Outger Terpstra – Soldaat In Dienst Van Het Vaderland
Beelden van oorlogsgeweld en gewapende soldaten bereiken ons bijna dagelijks via de hedendaagse media. Het lijkt wel alsof wij er mee opgroeien maar hoe was dat vroeger, en vooral wat is er bekend over familieleden en bewoners van Minnertsga in de tijd dat je noch werd opgeroepen voor de dienstplicht. Natuurlijk zijn er de nodige films en documentaires maar daarin komen geen bekenden voor. Helaas zijn er maar heel weinig foto’s van beschikbaar of worden die niet of nauwelijks gepubliceerd. Als ze er al zijn gaat het vaak om 1 of 2 en die geven geen werkelijke indruk van de diensttijd in die jaren. Een uitzondering hierop vormt Outger Terpstra van wie een hele serie foto’s bewaard zijn gebleven. Outger werd geboren in Minnertsga in 1907 als jongste kind van Johannes Terpstra en Atje Lantinga. Het zijn foto’s van zowel zijn diensttijd als van de tijd waarin hij werd opgeroepen voor de mobilisatie in 1939. Op 29 augustus werd de Algemene Mobilisatie afgekondigd vanaf de lichting 1924. Dit betrof toen niet alleen maar jonge mannen maar ook vaders van gezinnen. Ook bedrijven werden erdoor getroffen. Die kwamen stil te liggen of werden zo goed en kwaad als dat ging door hulpvaardige collega’s in stand gehouden. Het is helaas niet bekend welke foto’s uit de mobilisatie periode afkomstig zijn en welke uit zijn diensttijd stammen. De militieregisters uit die jaren zijn nog niet vrij toegankelijk zodat het niet mogelijk is om die in te zien en te weten te komen waar hij was gelegerd en waar deze foto’s zijn genomen. Met dank Jelle Feenstra voor de tekst en de foto’s. In de beeldbank staan nog meer foto’s die bij dit verhaal horen. Vul de naam Outger Terpsra in bij ZOEKEN IN BEELDBANK en alle foto verschijnen op uw scherm. Meer over Outger Terpstra op Minnertsga Vroeger: ‘Fervers’ aan de Tilledyk Outger de ‘Ferver’
Als muren eens konden praten (Meinardswei 36)
Onderstaand artikel was voor publicatie in de Bildtse Post van deze week bestemd. Maar de redacteur vond het kennelijk niet nodig om alles over te nemen en daarom staat er in de krant een verkorte versie. Hier dus nu hele hele verhaal. Op het eerste gezicht zou je het niet zeggen, maar het pand Meinardswei 36 is een rijksmonument. Het pand is op 17 november 1971 ingeschreven in het monumentenregister als woonhuis met zadeldak tegen een forse topgevel met beitelingen langs de zijden. Het is niet bekend hoe oud dit pand precies is, maar op de kadasterkaarten van 1832 staat het pand al ingetekend. Het pand zelf bestaat dan uit twee kadastrale percelen, een voorgedeelte en een achtergedeelte. De eigenaar van het pand is Douwke Jacobs Meyer, de weduwe van Wytze Sjoerds Bakker. Wytze Sjoerds was bij zijn leven kooltjer (tuinder) en heeft kennelijk goed op de centen gepast om dit huis te kunnen kopen. De volkstellinggegevens van 1830 en 1840 wijzen uit dat de weduwe met haar vier kinderen van respectievelijk 28, 25, 15 en 12 jaar oud er woonden. De oudste zoon is dan schipper. In het achterste gedeelte woonde de 43-jarige weduwe Trijntje Jans Vellinga met haar kinderen waarvan de oudste zoon schoenmaker was. In 1837 vestigde Petrus Lucas Hannema zich als ‘heelmeester en vroedmeester ten plattelande’ in Minnertsga. Hij ging wonen in het pand Meinardswei 36. Hij liet zich op 9 april 1837 dopen in de toen Nederlands Hervormde Kerk, nu Meinardskerk. Op 23 maart 1839 trouwde hij met Luutske, een dochter van de Minnertsgaaster cichoreifabrikant Cornelis Helles Tjessinga en Seerske Dirks Koopmans. Dokter Hannema zal ongetwijfeld een spreekkamer hebben gehad waar hij zijn patiënten kon ontvangen. Er zullen dan ook heel wat gespreken zijn gevoerd tussen dokter en de Minnertsgaaster patiënt over het wel-en-wee van hem of haar. Denkbeeldig ligt er tussen de muren van dit pand enorm stuk geschiedenis over het sociale- en geestelijke leven en de gezondheidstoestand van de Minnertsgaaster bevolking van toen. Hoelang de woning als dokterspraktijk heeft gediend is niet met zekerheid vast te stellen. Rond de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw woonde Klaas van der Weide in het pand. Hij was kassier van de Coöperatieve Boerenleenbank in Minnertsga. Het zou best kunnen zijn dat hij eerst kantoor hield en later is verhuisd naar het nieuwgebouwde bankgebouw aan de Hermanawei. Later komt Meinardswei 36 in eigendom van de familie Reitsma. Anne Gaukes Reitsma en Klaske Oberman hebben er gewoond met hun kinderen Geertje en Gauke. Anne Gaukes Reitsma (1897-1978) was een oomzegger van de in Minnertsga geboren Pieter Bernardus Winsemius (1883-1973) die onder andere een boekje heeft geschreven over de geschiedenis van Minnertsga. Van de beide mannen is een foto bewaard gebleven waarop zij druk met elkaar in gesprek zijn onder het genot van een sigaar. Uit overlevering is bekend dat de mannen het vaak over de landelijke en lokale politiek hadden en over de geschiedenis van het eigen ‘gea’. Als de muren van dit rijksmonument eens konden […]
Directeur in granen en in veel meer (Douwe Elsinga 1916-2011)
Onder deze ‘krantenkop’ kwam ik het hierna volgende artikel tegen en het leek mij zeker de moeite waard om dat hier op Minnertsga vroeger te plaatsen. Douwe, de man waar het in het artikel overgaat, is op 24 juli 1916 geboren in Minnertsga als zoon van Adam Gerrits Elsinga en Trijntje de Boer. Hij komt uit een gezin van zeven kinderen en was al op jonge leeftijd organist in de toenmalige Nederlands Hervormde Kerk (Meinardskerk). Hij trouwde met Sietske Bierma (1918-2015). De zwart/wit foto’s komen uit eigen archief. De kleurenfoto hoort bij het artikel. “Heeft hij de bel wel gehoord?”, zo vraag ik me af. Ik aarzel om opnieuw aan te bellen. Dat lijkt zo gehaast. Bovendien was een afspraak voor dit tijdstip gemaakt. Maar dan gaat de voordeur van Wingerd 15 in Vroomshoop toch open. “Het lopen gaat allemaal niet meer zo vlug”, verontschuldigt Douwe Elsinga zich. Dat lijkt dan ook het enige wat niet zo goed gaat bij deze helder van geest overkomende hoogbejaarde Vroomshoper. Eind juni vierde hij nog samen met zijn vrouw, kinderen, klein- en achterkleinkinderen dat ze 70 jaar getrouwd waren. Voor de nieuwe burgemeester Cornelis Visser was het zijn eerste bezoek aan inwoners van Twenterand. Vanaf 1957 wonen ze al in Vroomshoop. Nu het lichamelijk bij dit echtpaar minder wordt en de hulp steeds intensiever nodig blijkt, verhuisden ze deze zomer naar ’t Liefferdinck in Den Ham. Douwe Elsinga is een veelzijdig man. Ik werd gevraagd met hem te spreken over zijn verleden bij de coöperatie. De vader van Douwe Elsinga had een landbouwbedrijf in Barradeel, Friesland. De jaren dertig van de vorige eeuw waren slecht. Daarom begon Elsinga als commercieel vertegenwoordiger granen van de landbouwcoöperatie in Franeker. Hij ging de boer op voor gerst, tarwe, haver en erwten. Daana werd hij directeur van een coöperatie in Hoofddorp. Daar was het niet altijd even gemakkelijk. “Om elk dubbeltje liepen de boeren weg.” Door zijn voorganger, die naar de polder ging, werd Elsinga in 1957 gevraagd directeur te worden van de Coöperatie ‘Ons Belang’ in Vroomshoop. Gelijk bij de eerste ontmoeting (“Het waren pittige lui”) leek het goed en werd verhuisd naar Vroomshoop. Elsinga weet nog goed te vertellen hoe hij zijn eerste bestuursvergadering meemaakte in hotel Tebberman. “We zaten rond een potkachel, waar de één na de ander een turf ingooide. Het was een verademing hoe het er hier aan toe ging. Dit in grote tegenstelling tot de vergaderingen in de Haarlemmermeer. Aanvankelijk maakten boeren deel uit van het bestuur. Dat veranderde toen de functies zwaarder werden. Ik kreeg een auto van de zaak en moest de bestuursleden daarom voor een vergadering eerst ophalen van huis. Later kwamen ze zelf met de auto.” Bij de Vroomshoopse coöperatie ging het eerst om granen als rogge en haver en later tarwe en gerst, maar vooral toch om fabrieksaardappelen. Elsinga: “Ik had alleen te maken met aankoop pootgoed en niet met het afzetten.” De boeren hadden aandelen in de fabrieken van Avebe. Met de grote verscheidenheid aan […]
Kinderen Bierma op portret
In het begin van de jaren ’80 ben ik begonnen met mijn onderzoek naar de familiegeschiedenis van de Zoodsma’s en de Bouma’s. Later kwam daar het onderzoeken van de dorpsgeschiedenis van Minnertsga nog bij. In die tijd heb ik een keer een bezoek gebracht Gerrit Bierma (1911-1983) en zijn vrouw die toen in Heerenveen woonden. Gerrit zijn moeder was Jantje Zoodsma en die Jantje was een zuster Sipke Zoodsma, de ‘pake’ van mijn vrouw. Toen ik daar was kwamen de oude foto’s op tafel. Mijn bezoek heeft Gerrit Bierma toen kennelijk inspiratie gegeven om een verhaal in het Fries te schrijven over een van de foto’s die hij mij toen liet zien. Hij heeft zijn verhaal laten publiceren in de Leeuwarder Courant dat hieronder is overgenomen. Omdat niet iedereen de Friese taal kan lezen ben ik zo vrij geweest om het over te zetten in het Nederlands. De nieuwe hoed mocht ook op portret Het was in de zomer van 1914, vakantietijd, voor zover men in die dagen over vrije dagen kon beschikken. Onze muoike Aukje, een niet getrouwde zuster van onze vader, was bij ons te logeren en dan was het altijd groot feest. Zij was ergens in Holland dienstmeid bij, wat men toen zo noemde, grutte lju en kwam een paar keer per jaar terug naar de familie in Minnertsga. Mijn beppe [Red. Dirkje Pieters Bakker (1839-1917)] leefde toen nog. Zo gingen wij zeker een keer per jaar met muioke naar de stad dat dat was op zichzelf al een grote belevenis. Wij reisden dan met de tram en moesten helemaal naar de Mooie Paal toe lopen, maar dat hadden wij er graag voor over. Maar deze keer zouden mijn vader en moeder ook mee en dat was een bijzonder gebeuren., want wij gingen met paard en wagen. Mijn vader mocht het glêzen weintsje en het rijpaard van oom Sipke gebruiken. Oom Sipke had een voermanderij en met wel acht paarden. Dit mooie glazen koetsje noemden wij it trouwweintsje omdat het veel bij trouwerijen werd gebruikt. ’S ochtendsvroeg stonden wij al klaar en konden we haast niet wachten. Toen het dan zover was, kwamen de vrouwen achterin te zitten en de jongens mochten bij vader voorin. Het was goed weer en als het begon te regenen, dan konden wij de voeten onder het leren dekkleed steken. De zweep stond trots in de houder en wij voelden ons verbaasd. Onze vader vertelde allemaal bijzondere dingen van wat wij voorbijkwamen. Toen wij van Berlikum naar Beetgum reden, vertelde hij dat de Beetgumer toren langzaam maar zeker weg zou zakken achter een boerderij met een rieten dak. En dat gebeurde ook! Wij vonden dat vreemd en zeer bijzonder. In Beetgumermolen even aansteken, want het paard moest ook even zijn ontspanning hebben in de Trochreed daar. Na twintig minuten konden we weer verder en een goed uur later waren wij in Leeuwarden. Het paard kwam op stal bij Jongma bij de Vrouwenpoortsbrug. Het glazenkoetsje bleef buiten staan. Toen wij in de jachtweide […]
Reacties op foto’s
Het is zomertijd en dat is een van de redenen dat ik te weinig aandacht heb besteed aan de website Minnertsga Vroeger. Maar reacties komen er wel binnen en ik ben gewend om daar vrijwel direct op te reageren of er wat mee te doen. Dat is er dus wat bij gebleven. Ik probeer dat nu goed te maken want het is ontzettend belangrijk dat bezoekers van de website mij helpen om bijvoorbeeld de juiste namen bij de personen van foto’s te krijgen. Naar aanleiding van het vorige artikel over onder andere de foto van de groep dames die in de dierentuin van Emmen op de foto waren gezet, reageerde John Bergsma vanuit Canada. John herkende zijn moeder op de foto waar wij van dachten dat het mevrouw Moolhuizen was. Maar het is dus de vrouw van meester Bergsma. Atze Jan Bergsma was de hoofdmeester van de Christelijke Lagere School in Minnertsga. Zijn vrouw, de moeder van John, heette Antje Jelsma (25-02-1899 Goïngarijp). Het echtpaar kreeg twee kinderen: Baukje en Jan (John). John stuurde mij na een mailwisseling nog een paar prachtige foto’s. Een van de foto’s is gemaakt tijdens een kerkdienst en is genomen voor de grote brand van de kerk. In de ‘bank met het dakje’ zit rechts John zijn vader en voor hem, op de stoel, zit zijn moeder. De mannen en vrouwen zaten vroeger apart in de kerk. Geert Rolf stuurde mij een foto van Haerda-state. Deze woning staat aan de W. Binnemaleane op de hoek met de Sixma van Andlawei. De foto is gemaakt in 1966 toen de familie Rolf uit Amsterdam er woonde. Ik had nog niet eerder een foto van Haerda-state gezien in zo’n mooie open ruimte. Het ziet er nu allemaal heel anders uit. In de beeldbank staan een aantal foto’s van onbekend personen. Op een van de foto’s staat een jonge dame met op de achtergrond een rij huizen. Tine Zijlstra-Jeltema herkende haar moeder in deze dame. Haar moeder, Wietske de Haan, werd geboren in Wier en trouwde later met Hartog Jeltema uit Minnertsga. Het echtpaar kreeg twee kinderen: Tine en Jan. De foto kwam bij Jelle Feenstra vandaan en wij waren erg nieuwsgierig wie de onbekend dame zou zijn. Ik had de foto begin dit jaar op een lezing in Minnertsga laten zien, maar daar was niemand die de dame herkende. Wij zijn tige bliid dat we bij deze foto ook de juiste naam hebben. Piet Groeneveld reageerde op de foto van de melkboer Stalling. De man links op de foto is niet Hein Stellingwerf, maar Folkert Stellingwerf de zwager van Jan Stallinga. Frank Meester herkende zijn open en oma, Aize de Roos (1878-1972) en Aardina van Mourik (1878-1939) op een foto in de beeldbank. De foto’s die mij zijn toegestuurd worden ook in de beeldbank geplaats en daar waar nodig worden teksten aangepast. Hartelijk voor alle reacties en dat er moeite is gedaan om foto’s naar Minnertsga Vroeger toe te sturen.
Âlde beppes in Emmen, Hegebuorren en Scheltingawei
Deze keer geen verhaal over een bepaald onderwerp maar over een paar verschillende onderwerpen. Er liggen overigens wel een paar verhalen die bijna klaar zijn, maar hier en daar moet ik nog wat uitzoeken. Maar dat blijft er een beetje bij in deze tijd, dat het buiten ook goed vertoeven is. Deze week stuurde Douwe Bosgra mij een hele mooie foto van zijn geboortehuis aan de Hegebuorren nummer 46. Douwe merkt terecht op in zijn bericht dat er van deze woning en de andere naastgelegen woningen in dit buurtje van de Hegebuorren bijna geen foto’s zijn. De foto is volgens Douwe begin 1969 genomen. De woning stond toen op de nominatie om gesloopt te worden om ruimte te maken voor de doorgang naar de nieuwe straat De Kamp en de Vikarijbuorren. Deze woning maakte toen deel uit van een rijtje van drie. Rechts van deze woning woonden Piet en Berber de Vries met hun gezin en links van de woning de familie Dirksma. De familie Bosgra is op 8 mei 1969 van de Hegebuorren naar de Stasjonstrjitte verhuisd, naar het oude postkantoor. Het oude postkantoor stond leeg omdat de bewoonster, Jetske Vis, in februari 1969 was overleden. Mooi dat Douwe mij deze foto heeft gestuurd. Zo is er weer een stukje van de geschiedenis van Minnertsga zichtbaar geworden. Als er lezers zijn die ook nog foto’s van dit stukje Minnertsga in hun bezit hebben; dan zou ik dat graag willen weten. Dan kunnen die foto’s ook een plaats krijgen op Minnertsga vroeger. Van Maryole de Beer kreeg ik een vraag of ik ook kon vertellen in welk jaar het pand Scheltingawei 1 is gebouwd. Op de kadastrale kaart uit 1889 is te zien dat op het perceel 405 nog geen bebouwing is. Op een kaart in de topografische atlas van 1926 – 1936 lijkt het erop dat er bebouwing staat. En dat komt volgens mij ook wel overeen met een foto die ik heb en die van de toren afgenomen is. Met het vergrootglas erboven lijkt het of de betreffende woning door de bomen heen kiepert. Die foto is vlak voor de WOII gemaakt. De woning is dus gebouwd tussen periode tussen 1926 en 1940. Een onderzoek bij het Kadaster zal concreter informatie opleveren. Op de website Friesland op de kaart is heel mooi te zien hoe oude topografische kaarten over het de huidige Google luchtfoto’s zijn gelegd. Dat geeft een mooi beeld van de veranderingen in de tijd. Zie bijvoorbeeld: http://www.frieslandopdekaart.nl/kaarten/googlemaps/154/ Al een hele tijd ben ik in het bezit van een foto van een groep âlde beppes die een bezoek brachten aan de dierentuin in Emmen. Het is een prachtige foto en al die beppes staan en zitten er maar parmantig voor. Er waren al een aantal namen bekend, maar er ontbraken ook nog een paar. Ik had een hele tijd terug een kopie van de foto naar muoike Trijntje Zwart-Post gestuurd met de vraag of muoike ook nog personen herkende. Afgelopen vrijdag heb ik haar […]