Auteur: Minnertsga Vroeger

Gezin Ale Hijlkema en Gelske Bies

Deze week stuurde Henny Hijlkema uit Franeker een foto van het gezin van haar ‘pake en beppe’ Hijlkema. Hartelijk dank hiervoor. Ale Hijlkema wordt genoemd in het artikel: E-mailbericht uit 1915. Hij is een zoon van Wouter Hijlkema en Trijntje Sikkes Sikkema. Ale is geboren op 20 mei 1895 in Minnertsga. Op 24-jarige leeftijd trouwde hij met de 21-jarige Gelske Bies die op 1 juni 1898 in Garijp is geboren.Het echtpaar kreeg drie kinderen: Walter (1923), Pieter (1925) en Eibert (1928). Ale was (turf)schipper. Zijn schip heette ‘Op Hoop van Zegen’. Henny, de inzendster van de foto, is een dochter van Eibert Hijlkema en Tietje Hoekstra. Haar ouders zijn beide geboren in Minnertsga. Hieronder een detailschema van de familie.

Reisvereniging Minnertsga – juni 1951

Johan Wiersma is ‘vriend’ Minnertsga vroeger op Facebook. Hij heeft op die Facebookpagina al een paar mooie oude foto’s geplaatst ‘út de fotodoas fan syn mem’.   Omdat er nog wat namen van deze ontbreken heb ik met Johan afgesproken om de foto hier ook te plaatsen. Het is een foto van de Reisvereniging en is gemaakt in juni 1951. Ziet u bekenden waar de namen nog niet van bekend zijn; laat het even weten. Goffe Jensma ? Hughan (zie reactie Gauke Reitsma onderaan dit bericht) Johannes Muller Bij de Lei (geëmigreerd) Sipke Vis Abe Vogel ?? Vrouw van nummer 1 Thomas Binnema Arjen Joostema Cornelis Vis (LABO chauffeur) Vrouw van Jonny Eysbroek Jeltje, vrouw van Johannes Muller vrouw van Bij de Lei Tjitske van Dockumburg, vrouw van Sipke Vis Margje Bootsma ??, vrouw van Abe vogel Jeltje, vrouw van Hein Joostema Hein Joostema Jantje Vogel, vrouw van Sjoerd Wiersma Binke, vrouw van Arjen Joostema Sjoerd Wiersma Vis (woonden achter de Tille) mevrouw Vis (woonden achter de Tille) Durkje Binnema, vrouw van Thomas Binnema   Namen bijgewerkt n.a.v. reactie(s): 26-01-2014: Renske Kuiken 20-01-2014: n.a.v. reacties op Facebook Minnertsga vroeger 05-02-2014: Tieteke van Pier en Marijke 11-12-2014: Reactie Gauke Reitsma t.a.v. nr. 2 verwerkt

Hendrik Norbruis, kleermaker bij Schotanus?

Op artikel met de titel: “Plaatsjes versierde wagen dorpsfeest 1927 nu bij elkaar”, kwam er een reactie van Dirk Norbruis . Dirk merkte op dat zijn ‘omke’ Klaas Norbruis kleermaker was bij de fa. Schotanus. De man op de foto in het hiervoor bedoelde artikel is Hendrik Norbruis en ook als kleermaker genoemd bij de fa. Schotanus. Even later reageerde Anneke Schoon, die een dochter is van Klaas Norbruis. Zij stuurde mij een prachtige gezinsfoto toe. Maar Dirk zet mij aan het twijfelen; is de man op de foto in het artikel nu Hendrik of Klaas? Als er twijfel is dan verdient dat een nader onderzoek want ik wil zekerheid.   De foto van de versierde wagen heb in der tijd gekregen van Eke Schotanus uit Bergum. Van haar heb ik ook de namen van de mensen die op de foto staan. Volgens haar is de man met de teugels in de hand dus Hendrik Norbruis. Hendrik is geboren op 5 juni 1882 in Minnertsga. De foto is gemaakt in 1927, dus als het Hendrik is dan is hij op de foto 45 jaar. Nou . . . . . . . dat lijkt er wel op, al hoewel de mensen vroeger uiterlijk op veel ouder leken dan dat ze in werkelijkheid waren. Maar de vraag die nu nog over blijft, was Hendrik ook kleermaker? Ik twijfel niet aan de mededeling van Eke Schotanus, want die vrouw wist ontzettend veel. Zij was vroeger schooljuffrouw geweest en had thuis een grote verzameling van familiegegevens, foto’s en krantenknipsels. Ik heb nog geen ‘hard’ bewijs gevonden dat Hendrik kleermaker was. Als hij in 1905 in het huwelijk treed met Dirkje de Jong is hij boerenknecht. Dirk zijn ‘omke’ Klaas is kleermaker. Klaas is geboren op 16 november 1909. Hij is dus in 1927 toen de foto van de versierde wagen is gemaakt, 18 jaar. Nou . . . . . . dat lijkt er niet op. Het is dus zeer aannemelijk dat de vader van Klaas dus ook kleermaker is geweest bij de fa. Schotanus. Dat zou helemaal niet zo verwonderlijk zijn, dat hij het vak van zijn vader heeft geleerd.   Kort familieoverzicht Hendrik was een zoon van Lieuwe Pieters Norbruis en Grietje Sikkes Marra. Hij is geboren 5 juli 1882 in Minnertsga. Lieuwe en Grietje hadden daarvoor ook al een Hendrik gekregen maar die is slecht 14 maanden geworden. Na Hendrik werd Sikke geboren in 1885, Pieter in 1887 en Oepke in 1890. Hendrik trouwde op 22-jairge leeftijd met de eveneens 22-jarige Dirkje de Jong. Hendrik woonde tijdens de huwelijksvoltrekking (1905) in Klooster Anjum en Dirkje, geboren in St. Jacobiparochie, woonde toen in Firdgum. Hendrik en Dirkje kregen zeven kinderen: Maaike, Klaas (1909), Sikke (1912), Grietje (1914), Sikke (1915), Siebe (1917) en Pieter Hendrik (1919). Zoon Klaas, geboren op 16 november 1909, trouwde in 1930 met Dieuwke de Vries. Dieuwe is geboren op 22 augustus 1906. Zij kregen drie kinderen: Harm, Henk en Anneke (zie gezinsfoto).           […]

Politie Minnertsga vroeger en anno 1976 (aanvulling II)

Pieter Steensma, zoon van Lolle en Geesje die vroeger ook op de Tsjerkestrjitte hebben gewoond, heeft enkele herinneringen en foto’s naar mij toegestuurd. Zo rond de jaarwisseling hebben we veelvuldig elkaar een email gestuurd. Toen ik gister bezig was met de aanvulling van Klaas Groeneveld over de politiemensen die Minnertsga geleverd heeft door de jaren heen; dan hoort de halfbroer van Pieter Steensma zijn vader er ook bij. Hieronder het verhaal dat Pieter mij stuurde. Een foto van de halfbroer van mijn vader: Popke Steensma (1888-1964), zoon van Pieter Lolles Steensma en zijn eerste vrouw Wietske Popkes Vrieswijk.  Popke Steensma was bij de marechaussee. In die hoedanigheid lag hij tijdens de Eerste Wereldoorlog in Nieuweschans, vlakbij de Duitse grens. Er is nog een foto van hem te paard. Die foto hangt nu, met zijn sabel, in een dorpsmuseum in Slochteren. Later was hij gemeenteveldwachter in Schildwolde.   Popke had de wind er onder. In Schildwolde zei men: ”Als zijn pet in Schildwolde ligt en hij is zelf in Slochteren dan is het in beide dorpen rustig en er tussenin ook”. Hij kende zijn mensen. Er was in die dorpen ook veel armoede. Als hij iemand betrapte die zonder licht fietste zei hij: “Draai je ventiel er maar uit”. Dat ventiel stak hij in z’n zak en zei: : “Als je lamp in orde is kun je de ventiel weer ophalen”. Hij wist dat de mensen beter een fietslampje konden kopen dan een bekeuring van een tientje betalen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij agent bij gemeentepolitie in Schildwolde. Daar was een NSB-burgemeester. Op een dag moest hij bij de burgemeester komen die zei: “Steensma, je moet naar die en die boer. Ze hebben me verteld dat die boer Joden verbergt. Die moet je ophalen”. Hij zei: “Nee burgemeester, dat doe ik niet”. “Wat?”, zei die burgemeester, “jij moet je wettige overheid gehoorzamen”. Popke antwoordde: “Mijn wettige overheid is in Engeland” (doelend op koningin Wilhelmina), ging naar huis en zei tegen zijn vrouw: “Pak maar een koffer in want ze zullen me zo wel komen halen”. Dat klopte ook wel. Hij heeft een tijd lang in kamp Amersfoort gezeten.

Politie Minnertsga vroeger en anno 1976 (aanvulling)

Vorige maand reageerde Klaas Groeneveld op het artikel: Politie in Minnertsga vroeger en anno 1976. Zijn reactie was een hele lange maar met waardevolle informatie. Hieronder staat zijn aanvullend verhaal. En mooi artikel van Brandsma, en het verdient daarom een vervolg. Politieman Oppewal heeft afscheid genomen van de politie en werd schoolmeester, oa in Blije. De politieman Van der Sluis woonde op de Schoolstraat met zijn gezin. Ik denk dat zij in 1963 vertrokken. De opvolger (en Brandsma verwisselde deze twee) was politieman Jan Timmermans, die in hetzelfde huis kwam wonen met zijn gezin. Hij kwam uit Donkerbroek en vertrok later naar Garijp, en naar Damwoude. ‘ Het was toen de gewoonte steeds na 4 jaar overgeplaatst te worden, omdat je anders ’te vertrouwd werd met de bevolking”. Politieman Tjeerd Meinema werd de opvolger, en woonde op de Collot d’ Escurystrjitte. Hij ging later naar de technische recherche (sporenonderzoek). Politieman Jan Buitenga met zijn gezin kwam in 1976 . Daarna werd Schuinder verbonden aan de standplaats Minnertsga. Op een gegeven moment liet de Rijkspolitie het verplicht wonen in de standplaats los, en werd het toezicht in de dorpen door alle politiemensen van de landgroep verricht, door autosurveillance. De Rijkspolitie werd als zelfstandig Korps (1945 – 1994) opgeheven en vormde tezamen met de gemeentepolitie de Regiopolitie. En nog sneller nadien, per 1 januari 2013, werd ook dat Korps opgeheven, en hebben we (weer) één landelijk korps Nationale Politie. De geschiedenis herhaalt zich. Minnertsga levert een compleet politieteam, zou je kunnen zeggen. Dit vraagt enige uitleg. Ik wil namelijk toevoegen, dat uitzonderlijk veel politiemensen werden geleverd door dit dorp. Oorzaak? Evenredig door de eb en vloed, standvastig door de zware zeeklei, gezag uitstralend als de Minnertsgaaster toren. Wie zal het zeggen. Binne Binnema, Rinsumageest, postcommandant Vlieland, Marrum, Groepscommandant Buitenpost. Schiphof, Koninklijke Marechaussee, politie Assen. Durk Posthumus, politie Zeeland. Klaas Groeneveld, Bauke Tuinhof, Geert Faber, Tinus Krol, Jan Wijngaarden, Andries de Vries, Anne Tuinhof, Henk de Roos, Jochum Zuidema, z’n zwager Sjoerd de Bos, Ennema, Hendrik Jelle Dijkstra, z’n zwager Renze Stiemsma, Jan Wagenaar (door M’ga ‘ingelijfd”…). Harm Timmermans, Piet Bergsma (Kon.Marechaussee), Ingrid van der Kolk. Het zijn er vast nog meer, en daardoor nog opvallender. De collega’s werkten regelmatig samen in teams in Fryslân, en ze treffen elkaar nóg regelmatig in het werk, want velen zijn nog in actieve dienst. Klaas en Bauke begonnen 1 september 1969 als 16 jarige jongens bij de politie, zijn dus bezig hun 45-ste dienstjaar vol te maken, en gaan nog enkele jaren door, zoals ook de anderen nog enkele jaren moeten, vanwege de steeds hogere AOW-leeftijdsgrens ! Met plezier.  Klaas Groeneveld  Foto’s: www. Rijkspolitie.org Corrie Hofstede (Facebook 2013)

Tekening kinderjaren na ruim 53 jaar terug bij maker

Het is donderdagavond (16-01) en ik ben onderweg naar de bijeenkomst van de commissie van het Bildts Dokumintasysintrum in St. Annaparochie. De afdeling van het BDS van Minnertsga is vorig jaar zomer, door het sluiten van de bibliotheek, overgegaan naar St. Annaparochie. Dat is jammer, maar de reis is voor mij 7 km korter als je vanuit de noordelijkste stad van de Friese Elfsteden moet komen. Onderweg verheug ik mij om de ingekomen documentatie stukken te bekijken want volgens de lijst is er heel wat binnengekomen. In de bibliotheek zitten de commissieleden al om een grote tafel en ik schuif als laatste aan. De ingekomen documenten: oude foto’s, diploma’s, boekjes, schriften, boeken met grafschriften, knipsels enz. liggen keurig gesorteerd op tafel. Voordat met de ‘vergadering’ wordt begonnen, worden eerst de documenten beoordeeld.   Dooitze Zwart – die in deze bijeenkomst, na 18 jaar commissielid te zijn geweest, afscheid neemt– had een stapeltje boekjes gekregen uit de nalatenschap van de Minnertsgaaster Hilda (Hiltje) de Haan – Van Dijk. Ik krijg het stapeltje van Dooitze toegeschoven om er even doorheen te kijken. Hilda, die op 31 oktober 2013 is overleden, was getrouwd met Klaas de Haan en had geen kinderen. Mijn ouders waren vroeger bevriend met Klaas en Hilda. Klaas werkte in Minnertsga in de ZPC-loods waar mijn vader toen ook werkte en Hilda maakte vroeger altijd prachtig naaiwerk; zij was een echte coupeuse. Of het nu aan het model van mijn moeder lag of aan maatvoering van de jurken bij C&A  en Peek en Cloppenburg; mijn moeder kon nooit een geschikte jurk vinden weet ik mij te herinneren. Ze vond altijd wél mooie stoffen om er jurken van te laten maken. Dan kwam ze thuis met een aantal meters stof en dan ging ze naar Hilda toe die er vervolgens een mooie jurk van maakte. In die jaren kwamen wij regelmatig bij Klaas en Hilda over de vloer. Mijn broertje en ik noemden Hilda dan ook ‘ tante Hilda’.                 Ik blader even vluchtig door een paar boekjes uit de nalatenschap van Hilda. In het boekje met de titel: ‘Nu ’t leven in’, tref ik op een vrijwel lege bladzijde een tekening aan die met een kinderhand is gemaakt. Het is een huis, de vlag hangt uit en op het dak is de een televisieantenne getekend met zelfs een paar streepjes aan beide kanten die de dakgoten voorstellen. Toch een vrij gedetailleerde tekening. Bij het lezen van de naam die er boven bestaat, sla ik bijna achterover van verbazing. Mijn naam! Ik schreef mijn naam als ‘gerrit b’. Tientallen jaren later schrijft ene artiest Ali zijn naam als Ali B. Die B is overigens ook maar de enige overeenkomst, maar dat terzijde. Mijn dag kan niet meer stuk! Na ruim 53 jaar zie ik mijn eigen tekening weer terug. Gerrit Bouma Hilda de Haan – Van Dijk is nummer 14 op de foto van onderstaand bericht.

Hendrikus Joukema overlijdt bij aankomst uit Amerika

‘As it moat dan moatte wy der no noch hinne’, zullen Hendrikus Joukema en zijn vrouw in 1925 tegen elkaar hebben gezegd. Hun jongste zoon Jouke was op 25-jarige leeftijd naar Amerika geëmigreerd. Jouke is toen met het schip de ‘Rotterdam’ van de Holland-Amerika lijn daar naar toe gegaan en is op 22 juni 1914 op Ellis Island aangekomen.   Jouke is in Chicago getrouwd met Mildred Eva Schaflein en zij kregen een zoon en een dochter. Het ging Jouke (Joseph Henry zoals hij zich noemde) kennelijk financieel goed dat hij geld genoeg had om zijn ouders enkele jaren vóór 1925 te bezoeken. Tijdens dat bezoek had hij er bij zijn ouders, die al aardig op leeftijd waren, erop aangedrongen om hem en zijn gezin een keer komen te bezoeken in Amerika.   Op 29 juli 1925 vertrokken de toen 72-jarige Hendrikus Joukema en 74-jarige vrouw Trijntje Dijkstra voor een reis naar hun zoon in Amerika. Het was een langdurig verblijf bij hun zoon en zijn gezin, want je ging in die tijd niet zomaar even voor een paar weken naar de overkant van de grote plas. Het voldeed de oudjes prima in het verre Amerika want ze schreven regelmatig opgewekte brieven naar hun familie en kennissen in Minnertsga. Na bijna tien maanden in Amerika te zijn geweest vertrokken Hendrikus en zijn vrouw weer naar Nederland in het bijzijn van hun zoon Jouke en zijn gezin. Dat had een bijzondere reden omdat Hendrikus en Trijntje op 18 mei 1926 hun 50-jarig huwelijk zouden vieren. En dat moest gebeuren in Minnertsga in het bijzijn van de andere kinderen en familieleden. De datum van aankomst in Rotterdam was bepaald op 11 mei. In het dorp werd de thuiskomst van Hendrikus en Trijntje druk besproken. Het was de bedoeling dat zij in Minnertsga van de trein – Noord Friesche Lokaal Spoorwegmaatschappij – af werden gehaald door het muziekkorps Oranje. Helaas kwam het niet zover want bij aankomst in Rotterdam bleek Hendrikus ziek te zijn. De beide dochters in Minnertsga ontvingen toen een telegram dat hun ouders in Rotterdam bleven bij hun broer Dirk die daar woonde. Een dag later kwam er weer bericht . . . . . met slecht nieuws dat hun vader inmiddels was overleden. In plaats dat er vreugde heerste bij de familie en de mensen in het dorp, heerste er toen diepe droefheid. Hendrikus en Trijntje hadden samen de overtocht gemaakt, maar het laatste stuk moest de oude vrouw zonder haar man afleggen. Voordat Hendrikus naar Amerika vertrok, had hij de wens uitgesproken dat hij eenmaal hoopte begraven te worden op het kerkhof van Minnertsga. Hoe kan het de mens vergaan, want drie dagen voor de heugelijke gebeurtenis van het 50-jarig huwelijk is hij begraven op het kerkhof van Minnertsga. Hendrikus is tijdens zijn leven boerenarbeider geweest. Mogelijk dat hij ook bij de landbouwer Simon Brouwers, die in de boerderij aan de Stasjonstrjitte woonde, werkte. Simon Brouwers is getuige bij de aangifte van de geboorte van eerste kind van […]

Vooruitblik Minnertsga vroeger

In 2012,in de decembermaand, heb ik een nieuwe website gemaakt met de titel: Minnertsga vroeger. Onder deze titel is de website zo langzamerhand een begrip geworden zo blijkt u het bezoekersaantal en het aantal pagina’s dat die bezoekers lezen en vooral ook de reacties die mij bereiken, ook via een andere weg dan de ‘digitale snelweg’ zoals het internet in het begin van de jaren ’90 werd genoemd. Het overtreft ruimschoots mijn verwachtingen en daar ben ik bijzonder blij mee.   Nieuwe website Al een paar jaar eerder had ik een website ‘in de lucht’ over het Minnertsga van vroeger, maar die was erg statisch. Een onhandig programma was er voor nodig om op fatsoenlijke wijze teksten en afbeeldingen op de website te krijgen. Lastig werken was dat. Omdat er zoveel moois over het Minnertsga van vroeger is te vertellen en te laten zien, heb ik gezocht naar andere mogelijkheden. En  . . . . . die vond ik in december 2012. Het programma waar deze website nu mee is gemaakt voldoet nog steeds aan al mijn wensen. Teksten zijn eenvoudig te plaatsen en afbeeldingen en filmfragmenten e.d. . . . . . het is allemaal een fluitje van een cent. En als het makkelijk werken is met een programma heb je er ook plezier in om steeds weer nieuwe dingen op Minnertsga vroeger te zetten. En wees gerust . . . . . . er ligt voldoende materiaal om over te schrijven en te publiceren. Daarnaast komt er ook nog steeds meer bij.   Uw eigen verhaal Inmiddels hebben enkele bezoekers/lezers ook herinneringen ingezonden met de bedoeling die hier te publiceren. De heer P. Steensma, zoon van Lolle en Geesje van de Tsjerkestrjitte, heeft herinneringen over zijn ‘pake’ en de familie Steensma ingezonden. Klaas Groeneveld heeft een flinke aanvulling geschreven over het artikel: Politie in Minnertsga vroeger en anno 1976. Van de John van den Dol (Queensland/Australia) ligt een verhaal over zijn verblijf als kind in de oorlogjaren bij de familie Bernardus Traivaille. Deze teksten moeten nog worden bewerkt en afbeeldingen bij gezocht worden, dus nog even geduld.   Gezocht foto’s Uit onverwachte hoek komen soms prachtige foto’s. Jelle Feenstra is een ‘grote’ leverancier en er verschijnen op de Facebook pagina van Minnertsga vroeger ook foto’s uit de oude schoenendoos. Geweldig hoe je dan ziet hoe anderen daar weer op reageren en ook weer blij zijn omdat zij familieleden of anderen herkennen. Bij mij zelf liggen er ook nog honderden foto’s. De beeldbank wordt er langzamerhand goed mee gevuld. En het mooie van de deze beeldbank is dat je eenvoudig kunt zoeken op namen. Heeft u zelf nog foto’s . . . . . stuur ze op of geef mij even een berichtje.   Plannen In eerste instantie doorgaan met deze website met nog meer verhalen, foto’s en filmfragmenten. De website blijven verbeteren en – hoewel de website over vroeger gaat – bij de tijd houden. Dus regelmatig een nieuw verhaal en nieuwe (oude) foto’s plaatsen. Mist u iets […]

Médisienen rûnbringe om-en-by 1965

Herinnering fan Klaas Groeneveld út Makkum.   Yn de tyd dat de slachter, de bakker en de winkelman noch boadskippen oan hûs brocht, wie d’r ek noch in oare besoarchtsjinst. De húsdokter Jan Hibma hie in fêste jonge yn tsjinst, dy’t de medisienen fan dokter by de pasjinten oan hûs brocht, op ‘e fyts d’r by lâns en troch waar en wyn. Yn ‘e fytstas lei in plankje, want de fleskes wiene brekber fansels. It gong ek wol ris mis… Strjitte foar strjitte waerd ôfwurke, telkens werom nei de dokter, dêr’t alle medisienen op in planke yn ‘e gond stiene, nêst de foardoar. Oare tiden. Oan ‘e doar waerd lûd roppen ” Medisienen !!! ” , en de besoargkosten waerden ôfrekkenen: dûbbeltsje foar ien stiks, 20 sinten of in kwartsje foar twa of mear doaskes, of fleskes. Ek bûtenút hie dokter Hibma pasjinten: Nei Furdgum en nei Wier en Berltsum moasten ek medisienen brocht wurde. Yn Berltsum gongen dy nei ien fersammel-adres, dêr’t elk se ôfhelle: Frou Dokkumburg, de mem fan frou Tjitske Vis-Dokkumburg (Tsjerkestrjitte).