Nijjier roppe as ôfwinne in 1959
Klaas Groeneveld út Makkum tsjoerde syn herinnering yn dy’t hy hat oan’t nijjier roppen yn 1959. Hjir ûnder syn ferhaaltsje. Wie dit in Minnertsgeaster gewoante, of ek wol earne oars gebrûk: it Nijjier ôfwinne. Ja, sa neamden wy dy fêste útdrukking: ” Ik sil Bergsma efkes it Nijjier ôfwinne”. En dan settest ôf nei de Bergsma’s. It wie in spultsje, in wedstriidsje. Fan bern tsjin âlderen. It bern liet de âldere skrikke. En de âlde spiele mei. Op Nijjiersmoarn, oan’t tolve ûre ta, mochtest dit dwaen: as bern gongst nei de buorlju, en dan rôpst by de doar (in bel wie d’r net): “Follek ?!? ” En sadra d’r ien yn ‘e gong kaem of by de doar, gong it d’r om dat it bern as earste rôp ” Segent Nijjier !!! ” Fansels sei de folwûksene oan ‘e doar : ” Fergeemje smoarchjonge: do hast it wer woun! No, dan moast mar wat fan my ha!” en dan krigest meastentiids 1, 2 sinten, in stûr of heechút in dûbeltsje. Wy wennen yn 1959 – 1961 op ‘e Pôle by Jappy Zoodsma, en gongen op ‘e fyts by alle húskes dêr bûtenút, del. “Nijjier roppe”, of ,, Nijjier ôfwinne”. Siz it mar! – klik hjir – om in oare webside te besjen oer nijjiers-rituelen.
Groep Minnertsgaasters op de foto (3)
Dankzij een aantal reacties op groepsfoto (2) zijn bijna alle namen bekend geworden. In eerste instantie was het een foto zonder namen, maar nu spreekt de foto meer tot de verbeelding. Vanwege dat succes is er hier nog een groepsfoto. Een aantal dames van groepsfoto (2) staan ook op deze foto. Maar er missen nog een paar namen. Wie herkend ze? Deze foto is genomen in het voorportaal van de Meinardskerk. Klik op de foto om te vergroten. 1. Beitske Meerstra, vrouw van Gerrit Westerhuis 2. Hendrikje Faber, vrouw van Albert Posthumus 3. Gelbrich Wassenaar, vrouw van Marten Meijer 4. Griet van Dijk, vrouw van Sijtse Zoodsma 5. Evertje Hijlkema, vrouw van Jan Klijnstra 6. Saapke Zwart, vrouw van Jelmer Stapert 7. Hendrikje (Rika) Faber, vrouw van Jelte Posthumus 8. 9. Cornelia Binnema, vrouw van Zuidema 10. Afke de Ruiter, vrouw van Gerrit Bouma 11. Mettje Meerstra, vrouw van Piet Joostema 12. Griet Douma, vrouw van Herke Meersma 13. Binke van der Ploeg, vrouw van Arjen H. Joostema 14. Janke van der Akker 15. Antje Boomsma, vrouw van Arjen Smidts 16. Jilderke (Jaike) van der Brug, vrouw van Frans Bleeker 17. Tjerkje Terpstra, vrouw van Dirk Boomsma 18. Searske Hiddema, vrouw van Jippe Miedema 19. mevrouw Oost (dominee zijn vrouw) 20. Jiskje (Jikke) de Vries, vrouw van Johannes Goffes Jensma 21. Dieuwke Kuipers, vrouw van Johannes Boersma Naamlijst bijgewerkt n.a.v. reactie(s): 29-12-2013: Renske Kuiken 01-01-2014: Aalzen de Haan 05-01-2014: Antje Bosma-Wiersma 14-01-2014: Aalzen de Haan 18-01-2014: Aalzen de Haan 20-01-2014: Aalzen de Haan 29-01-2014: Aalzen de Haan (Sije Smidts) 19-07-2014: Age Posthumus, Nieuwerkerk aan den IJssel 27-07-2014: Klaas Struiksma 22-04-2015: Neno Plat 06-09-2015: Willem Zuidema
Verrassende foto van Photograaf S. Zoodsma
Soms komen er van die onverwachte dingen over Minnertsga van vroeger voorbij die mij voor raadsels stellen. Dit gebeurde ook met de afbeelding die Piet Groeneveld uit Giessenburg mij toestuurde. […]
Plaatsjes versierde wagen dorpsfeest 1927 nu bij elkaar
Het werd nodig tijd om eens weer wat foto- en documentatie materiaal te archiveren. Want zo langzamerhand stapelde zich het materiaal op. En wat is er mooier om de vrije dagen voor Kerst daarvoor te benutten, want het weer werkt mee. Echte donkere dagen, regen en harde wind; dat is precies het weer wat nodig is om in de stemming te komen om orde te scheppen in de wanordelijkheid. Zo bleek dat ik al tijden, ja misschien wel jaren, beschik ik over twee plaatjes van een versierde wagen. Eén van de plaatsjes komt uit het geïllustreerde tijdschrift Fan Fryske Grûn en zit keurig opgeborgen in één van de mappen met de titel: Sport en cultuur. Het andere plaatje lag tussen een flinke wanordelijke stapel met kopieën en andere documentatie. Kwam ik het ene plaatje tegen, dan dacht ik: ‘bekend beeld’, en kwam ik het andere plaatje tegen in de stapel dan dacht ik: ‘hum . . . . . . bekend beeld’. En nu, vlak voor het kerstfeest heb ik de beide plaatjes van een dorpsfeest voor mij liggen en warempel, op beide plaatsjes dezelfde versierde wagen. Het plaatje dat tussen de stapel lag is een fotokopie die ik van een foto heb gemaakt die ik in der tijd een keer heb mogen lenen van mevrouw Spijksma uit Bergum. Zij heeft mij toen verteld wie er op de foto staan. Links bij het paard zou Jacob Reins Faber (1884-1960) moeten zijn en de man met de teugels is Hendrik Norbruis die kleermakersknecht was bij de frima Schotanus. De 2de man van links op de wagen is Cornelis Jelgerhuis. Als jaartal gaf mevrouw Spijksma mij 1927 mee. Toen moet de foto zijn gemaakt. Klopt dat? In het bijschrift van de foto in Fan Fryske Grûn staat: ‘Hiernaast in cirkel: in den feeststoet te Minnertsga reed deze aardige Indianen-wagen mee. De Friesche jongelingen zijn hier gemetamorphoseerd tot krijgshaftige Indianen’. Uit het plaatje kon ik niet opmaken waar de foto genomen zou zijn. Maar de fotokopie geeft wat meer overzicht van de situatie ter plaatse. De foto is gemaakt voor de steeg aan de Meinardswei tussen de nummers 42 en 44. Een Indianen-wagen moet dit dus voorstellen die deelnam aan de feeststoet. Het boek van Dooitze Zwart er maar weer eens bij pakken. Daarin staan alle artikelen uit die krant over Minnertsga. Daar treft ik bij woensdag 31 augustus 1927 het volgende artikel: ‘Minnertsga- Der traditie getrouw vierde de Oranjevereniging Koninginnefeest is samenwerking met de commissie voor kinderfeesten. Deze commissie, die de medewerking heeft van de ouders van schoolgaande kinderen en kindervrienden, had van een som van fl. 300 bijeen, waarvoor een mooi kinderfeest kon worden gehouden. Om 9 uur ’s morgens werd de feestdag ingeluid en liet het muziekcorps “Oranje” zijn eerste tonen hooren. Als men weet, dat ’s nachts 1 uur nog fanfaremuziek klonk, behoeven we niet te vragen, of dit corps dien dag niet voor een groot deel heeft bijgedragen tot het welslagen van het feest. In den voormiddag […]
Opening moderne gymnastiekzaal (1955)
‘Alles is van het beste”, zei burgemeester J. Duker van Barradeel op 28 maart 1955 tijdens de opening van de het nieuwe gymnastiekzaal aan de Hermanawei. Daarmee bewees hij, dat de gemeente aan de ene kant vasthield aan een oeroud principe, maar daarnaast een open oog had voor eisen van die tijd. Na de afbraak van de schoolwoning werd, op die plaats en voor die tijd, een zeer moderne gymnastiekzaal gebouwd. Kosten nog moeite waren gespaard om een goede accommodatie te maken. Alles zag er keurig uit: de vloeren, de zaal de werktuigen de garderobe, de wasgelegenheid, de toiletten enz. De sportverenigingen en de schooljeugd konden er buitengewoon tevreden mee zijn. En . . . . . dat waren ze ook! De toespraken van de ‘hoofden der scholen’ en de vertegenwoordigers van de oudere sportbeoefenaren lieten dat ook weten. Als dank voor deze prachtige gymnastiekzaal, hadden de oudere sportbeoefenaars een klok aangeboden. Verder zei iemand – die het weten kon -, dat de gymnastiekzaal een voorbeeld was voor andere plaatsen. Een pluim te meer op de hoed van het gemeentebestuur, want bij de opening van het gymnastiekgebouw te Sexbierum werd precies hetzelfde beweerd. Het nieuwe gebouw besloeg het gehele oppervlak van de afgebroken oude schoolmeesterswoning en vormde één geheel met het gebouw van de openbare school. De hoofdmeester van die school, meester P. Bloembergen, had eerst wel bezwaar tegen de bouw. Immers, de uitoefening van gymnastiek gaat vaak ook gepaard met luidruchtigheid. Maar toen hij zag hoe gemeentewerken daarvoor maatregelen zou treffen, verdwenen de bezwaren van de hoofdmeester als sneeuw voor de zon. Niets werd onbenut gelaten om de hinder te beperken. Het hoofd van de christelijke school, de heer J. Steenstra, was ook blij met de gedachte dat er maatregelen waren getroffen om geluidsoverlast te voorkomen. Want de gymnastiekzaal was gebouwd voor algemeen gebruik, dus ook de leerlingen van meester Steenstra zijn school mochten er gebruik van maken. En meester Steenstra wilde niet dat de verstandhouding met zijn collega’s van de openbare school werd verstoord door geluidsoverlast. De heer K. Schotanus en M. van der Sluis brachten de dank over van de (sport/gymnastiek)verenigingen, terwijl de gymnastiekwerktuigenfabriek een volleybal aanbood. Na het openen van de deur door burgemeester J. Duker kreeg het gezelschap gelegenheid het gebouw te bezichtigen. Een groepje leden van de verschillende verenigingen toonde daarna de mogelijkheden van de nieuwe inrichting. Bron: Leeuwarder Courant, 29-03-1955
Foto dorpsfeest 1952 komt tot leven
[vc_row][vc_column][vc_column_text]Op 20 oktober 2013 plaatste Bauke Tuinhof een foto op de Facebook-pagina van Minnertsga vroeger. Op de foto staat één van de praalwagens met daarop een arrenslee die voortgetrokken wordt door een paard. De foto is genomen op de Stasjonstrjitte vlak voor de woning met postkantoor van Jetske Vis en op de achtergrond de boerderij van Lont. De praalwagen was gemaakt door de bewoners van de Hermanawei. De ‘heit’ van Bauke Tuinhof heeft de teugels in handen en de dame rechts naast hem is een Oppewal waarvan de voornaam op dit moment niet bekend is. De jongen links is Bauke Tuinhof zijn ‘omke’ Lieme Fortuin. De kleine meid naast Lieme Fortuin is Minke Fortuin (zusje). De naam van de andere kleine meid is nog niet bekend. Tot nu toe was het jaartal van de foto ook niet bekend . . . . . . maar dat moet 1952 zijn. Een aantal weken geleden heb ik een groep ouderen in Minnertsga in de Twaskar virtueel meegenomen met ‘in slach troch it doarp en tiid’. Prachtige mooie foto’s van het oude dorp en verschillende dorpsbewoners waren te zien op het grote projectiescherm. Ik had er ook een aantal filmfragmenten in verwerkt. Bij de voorbereiding van het maken van deze virtuele kuiertocht, heb ik de film van het dorpsfeest ook bekeken om te zien of daar ook passende beelden in zaten die ik kon gebruiken. En wat schets mijn verbazing . . . . . . . . daar rijdt plotseling de praalwagen met de arrenslee met dezelfde mensen er op voorbij. En ook nog wel in kleur! De foto van Bauke Tuinhof is helemaal tot leven gekomen. Ik heb een fragment uit de film geknipt. Het fragment is van de optocht door het dorp. De optocht komt vanaf de richting Mooie Paal en gaat over de Hermanawei naar de Hegebuorren. Vanaf het café op de hoek Stasjonstrjitte gaat de optocht de Ferniawei op om vervolgens te eindigen op het feestterrein ‘it greidsje’. [video_lightbox_youtube video_id=”y8ZvmnyLfz0″ width=”640″ height=”480″ auto_thumb=”1″] Bij 2 min. komt de ‘foto’ voorbij.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]
Wie zitten er in de sjees? (deel II)
De gemoederen houden ons bezig met het achterhalen van de namen van de mensen in de sjees. Wie is toch dat jonge stel? Is het wel een stel of zijn het broer en zus van elkaar? Deze en nog meer vragen houden ons bezig. Ik spreek van ‘ons’ omdat Jelle Feenstra deze foto heeft aangeleverd en wij allebei graag willen weten wie er op staan. Dan krijgt de foto meer waarde; wat die foto overigens nu al heeft voor ons omdat we er zo mee bezig zijn. Wat weten we? De foto is gemaakt achter de boerderij van Johannes en Sijmentje Joostema-Meerstra aan de Tilledijk. Dat blijkt wel uit de foto die Wopke Klaver er bij heeft gezocht. Jelle Feenstra meld dat de foto uit het familiealbum (of schoenendoos) komt van zijn ‘heit’ die de foto heeft gekregen via de Boomsma-lijn. Daarom zou het wel eens mogelijk kunnen zijn dat het Martzen Boomsma en Jan Abrahams Joostema moesten zijn die in de sjees zaten. Maar is dat ook zo? Hoe is Boomsma gerelateerd aan Joostema? Martzen Gatzes Boomsma trouwde op 26-jarige leeftijd met de 25-jarige Jan Abrahams Joostema, zoon van Abraham Heins Joostema en Jeltje Pieters Steensma. Martzen is geboren op 13 januari 1867 en Jan Joostema op 13 oktober 1867. Maar Martzen en Jan hebben niet op de boerderij gewoond. Volgens het boek: ‘Gezinshoofden per adres. Minnertsga in de jaren ’20 en ’30’ heeft Dooitze Zwart de bewoners op adressen in kaart gebracht. In zijn boek wordt Willem Jelgerhuis als eerste genoemd op dit adres, opgevolgd door Adolf Jelgerhuis en later Johannes Joostema (en Sijmentje Meerstra) als bewoner. Het eerste kind van Johannes en Sijmentje word in 1924 in Firdgum geboren. Dan woont het jonge gezin dus nog niet in Minnertsga. Als hun tweede kind wordt geboren in 1926, dan woont het gezin in Minnertsga en met het oog op de gegevens uit het boek van Dooitze Zwart kan dat kloppen. Zijn de mensen in de sjees dan Johannes Joostema en Sijmentje Meerstra? Als we er van uit gaan dat de foto op of kort nadat Johannes en Sijmentje op de boerderij kwamen te wonen, dan zijn zij tegen óf rond de dertig. Naar mijn idee zijn de mensen in de sjees ook rond die leeftijd. Tot dusver heb ik dan ook geen andere reden om aan te nemen dat zij het niet zijn, temeer omdat Jan Abrahams Joostema en Martzen Boomsma een ‘omke en tante’ waren van Johannes Joostema. Het kan zijn dat ‘omke en tante’ een exemplaar hebben gekregen van deze prachtige foto. Koninginnefeest Ik laat bovenstaande tekst nog een paar dagen in mij omgaan en de vraag die mij voortdurend bezighoudt is, kan ik nog meer bronnen raadplegen die mijn gedachtegang kunnen bevestigen? Dan bedenk ik mij dat het niet een alledaags tafereel is, maar dat het wellicht met feestelijkheden heeft te maken. In die tijd, waarvan ik vermoed dat de foto is genomen, was het Koninginnefeest op 31 augustus een jaarlijks terugkerend […]
Groep Minnertsgaasters op de foto (2)
[vc_row][vc_column][vc_column_text]Deze foto is ingestuurd door Jelle Feenstra. Weer een groep Minnertsgaaster die met een reisje er op uit zijn. Het vermoeden bestaat dat dit de Hervormde vrouwenvereniging is, maar daar ben ik niet zeker van. Wie weet meer? Klik op de foto voor een vergroting. Namen doorgeven kan via het onderstaande reactieformulier. Nummer 21 staat er twee keer (foutje). Noemen we 21 links en 21 rechts. 1. Sjoerdje Hannema (1899-1964) vrouw van Klaas Kramer 2. Dieuwke Kuipers, vrouw van Johannes Boersma (woonde op de Tilledyk) 3. Maaike Jellema, vrouw van Outger Terpstra 4. 5. Antje Smits 6. Cobe Vis (woonde naast Arjen Joostema, achter de Tille van de Tilledyk) 7. Maartje Elsinga, vrouw van Oeds Sijbesma 8. Maaike Jensma, vrouw van Sikke Groeneveld 9. Pietje Wetterauw 10. Trijntje Vrieswijk, vrouw van Simon Visbeek 11. Durkje Bierma 12. Tjitske van Dokkumburg, vrouw van Sipke D. Vis 13. 14. Hilda van Dijk, vrouw van Klaas de Haan 15. Tine Elsinga 16. Trijntje Vis, vrouw van Hylke van Dijk 17. Geertje Westerhuis, vrouw van Sijtze Bierma 18. Tjerkje Terpstra 19. Binke van der Ploeg, vrouw van Arjen Joostema 20. Piet Bergsma (woonde op de Tsjerkestrjitte) 21. – links – Emilie (Mielie) Bantema, vrouw van Jelle Kuiken (baakster) 21. – rechts – Nieskje Okkinga, vrouw van Klaas de Groot 22. Searske Hiddema, vrouw van Jippe Miedema 23. Jeltje Trijntje van Dijk, vrouw van Hein Joostema 24. Gepkje Posthumus, vrouw van Goffe Jensma (kapper) 25. Akke Boomsma, vrouw van Wiebe Joostema (vrachtrijder) 26. Afke de Groot, vrouw van Kobus Faber 27. Klaske Haarsma vrouw van Albert de Groot 28. Jantje Vogel, vrouw van Sjoerd Wiersma (melkboer) 29. Jilderke (Jaike) van der Brug, vrouw van Frans bleeker De naamlijst is bijgewerkt n.a.v. de reacties van: 22-12-2013: van Antje Bosma-Wiersma en Jehannes Wiersma 23-12-2013: Joukje Maria Jellema Groenveld, Antje Bosma-Wiersma 27-12-2013: Piet Bergsma en Piet Groeneveld 27-07-2014: Klaas Struiksma Hartelijk dank. Nu de rest nog! En wat was dit voor groep vrouwen? Aan de namen te zien denk ik zelf dat dit de Chr. Plattelandsvrouwen Vereniging is. Foto: Jelle Feenstra 18-04-2017: naam nummer 2 aangepast n.a.v. reactie Dieuwke Nutma-Dijkstra[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]
Omzwervingen gevelsteen boerderij Sixma-state
Na afbraak van de stelpboerderij Sixma in 1913 is van het gesloopte bouwmateriaal bij Warstiens een nieuwe stelpboerderij opgebouwd. Met het verplaatsen van het gesloopte materiaal naar Warstiens, kwam ook de oude gevelsteen daar terecht. Maar na een omzwerving via Wageningen kwam de steen uiteindelijk weer terecht in Minnertsga. Waar stond die boerderij? De boerderij Sixma(-state) lag vroeger ten zuiden van het dorp. Vanuit het dorp gezien aan het einde van de Sixma van Andalwei links afslaan. Dan over de toegangsweg naar de boerderij van de familie Tjalma (W. Binnemaleane 1). Na die boerderij is het dan nog ongeveer vijftig meter lopen en je bent bij het perceel waarop vroeger de stelpboerderij Sixma heeft gestaan. In het Stemkohier van 1640 wordt de boerderij al genoemd. Die is dan eigendom van heer Van Sixma. In 1700 is de boerderij in eigendom bij de erven van Agge Van Sixma. Om nu de hele geschiedenis van de eigenaren en de huurders precies te beschrijven in dit artikel, is naar mijn idee niet passend. Het gaat per slot van rekening om het verhaal rond de gevelsteen. [hotspot id=1151 /] Gevelsteen Op enig moment verkeerde de oude boerderij kennelijk in slechte staat dat er een nieuwe moest worden gebouwd. Die nieuwe, van het type stelpboerderij, is in 1885 gebouwd getuige een gevelsteen. Volgens de gevelsteen is de eerste steen gelegd door twee meisjes: Ypckjen en Clara Lycklama à Nijeholt die toen twaalf en acht jaar waren. Wie waren nu die twee meisje en wat was de relatie met deze nieuwe stelpboerderij? Ypckjen (1873-1916) en Clara (1877-1902) waren dochters van Jonkheer Augustinus Lycklama à Nijeholt en Anna Adrianna Cornelia Sixma van Heemstra. In 1640 en 1700 is de boerderij al eigendom van de familie Van Sixma. Door vererving is het eigendomsrecht geheel of deels terecht gekomen bij de moeder van deze beide meisjes. Stelpboerderij In het boekje ‘Minnertsga, bydrage ta syn skiednis’ beschrijft de auteur P.B. Winsemius de stelpboerderij als volgt. ‘De moaije, greate, bipanne stjelp (west-east), mei útsicht op it westen, it foarste diel mei blauwe pannen, it efterste diel, de skuorrûmte dus, mei reade pannen dutsen, dy’t tige heech lei, joech oant it lânskipsbylf súdlik fan it doarp tekening’. De laatste pachters van de boerderij waren: Rinse Tane Vellinga, Wytse Schuiling en als allerlaatste Tjipke Pieters Wijngaarden. In de herfst van 1912 is de stelpboerderij openbaar verkocht en kwam uiteindelijk in handen van notairs Ottema. Tjipke Pieters heeft er gewoond tot 12 mei (âlde maaie) 1913, de dag waarop de meeste pachtcontacten en arbeidsovereenkomsten werden beëindigd of opnieuw werden gesloten. Tot voortzetting van het pachtcontract is het niet gekomen. Hoewel Tjipke Pieters een goede veehouder was – hij uitmuntend jong- en melkvee die op vijf na allemaal ingeschreven stonden in het Friesch Rundvee-stamboek – moest hij door gezondheidsomstandigheden afscheid nemen van het boerenbedrijf. Hij liep toen tegen de zestig toen hij op 3 april 1913 noodgedwongen boelgoed moest houden. Van Sixma-state is hij toen verhuist naar Franeker waar hij enkele weken later, […]
Filmfragment Meinardswei 1966
Op het You Tube-kanaal van Minnertsga vroeger, is weer een nieuw filmfragment toegevoegd. Deze keer een filmfragment van de Meinardswei uit de dorpsfilm van 1966. Eelco Smidt en zijn vrouw Tietsie vroegen om beelden van hun (schoon)ouders Pier en Marijke. Maar niet alleen Pier en Marijke staan er op. Ook Swierstra en zijn vrouw staan er op, verder nog o.a. Maartje Sijbesma, Vrouw Van Dijk met haar zoon Gerrit van Van Dijk’s bazar, Jan Jeltema en nog veel meer.