Brief uit 1953 van geëmigreerde Minnertsgaaster
Bij een bezoek aan oud-Minnertsgaaster Antje Dijkstra (Stiens) voor het bekijken van foto’s van haar voorouders en andere familieleden, kwam ook een oude brief tevoorschijn. De brief is afkomstig van Tjittske (Jessie) Tallman en is gericht aan de weduwe Jantje Miedema. De brief is verzonden op 24 februari 1953 vanuit Hammond USA en is later aangekomen bij de weduwe Jantje Miedema in Minnertsga. Jantje Miedema (meisjesnaam Bakker) is de overgrootmoeder van Antje Dijkstra. In de brief worden verschillende personen genoemd en dat gaf aanleiding om wat onderzoek te doen naar de onderlinge familierelaties. Wie is nu wie en kunnen we wat meer te weten komen over de genoemde personen? Wie is de briefschrijfster? De briefschrijfster Tjittske begint de brief met: ‘Ge Liefde Zuster Jantje’. Dat is vreemd want Jantje Miedema-Bakker (1875-1960) had geen zuster(s) maar wel twee broers, namelijk: Waling (1872) en Jacob (1880). Dus de briefschrijfster kan geen zuster van Jantje zijn. Maar wie is zij dan wel? Waling, de oudste broer van Jantje, is geboren in St. Annaparochie en trouwde in mei 1900 met de Minnerstgaaster Tjitske Wetterrauw (1874). In juni 1905 werden zij verblijd met de geboorte van hun zoon Pieter, naar zal later blijken, hun enig kind. Op 17 februari 1912 emigreert het gezin vanuit de gemeente Het Bildt (St. Jacobiparochie) naar Amerika. Zij vertrekken vanuit de haven van Rotterdam met het schip de Rotterdam en komen op 13 maart aan op Ellis Island. Uit de immigratieregistratie blijkt dat Waling niet alleen Bakker heet, maar ook bakker is en dat terwijl hij volgens het emigratieregister hier als werkman staat ingeschreven en als zodanig is vertrokken. Het lijkt er op dat de briefschrijfster Tjitske Wetterauw moet zijn geweest omdat zij in haar brief ook verwijst naar Casper die zij wel eens een brief schrijft. Aan Casper had zij geschreven: ‘gij moet maar tegen Jantje zeggen dat ik haar wel eens zal schrijven’. Deze Casper is de oudste broer van Tjitske en woont in Minnertsga. Tot zo ver wordt het al wat duidelijker wie nu wie is, maar waarom noemt Tjitske zich dan bij haar achternaam Tallman? Tjitske haar echtgenoot Waling Bakker ligt begraven op de begraafplaats in Highland, Indiana USA. Waling is in maart 1927 overleden. Op diezelfde begraafplaats staat ook een grafsteen van Jessie Bakker-Tallman. De geboortedatum op de grafsteen klopt met de geboorteakte van Tjitske Wetterauw. Dus deze Jessie is Tjitske Wetterauw en dus de schoonzuster van Jantje Miedema-Bakker. Tjitske schreef de brief in februari 1953, zij was toen, zo zij in haar brief ook schrijft, 78 jaar. Zij heeft haar man op vrij jonge leeftijd verloren. Het is dus zeer aannemelijk dat zij voor de tweede keer is getrouwd en daarbij de achternaam van haar tweede echtgenoot Tallman gebruikt. Familiegegevens over dit tweede huwelijk zijn nog niet gevonden. Broeder Klaas Tjitske schrijft in haar brief ook dat ‘mijn broeder Klaas is 3 december overleden, Pietje zijn vrouw is 5 november al 2 jaar geweest’. Klaas is de jongste broer van Tjitske. Hij is met […]
Minnertsga Vroeger in beeld en geluid
Het onderstaande artikel is geschreven voor de dorpskrant ‘Nijs út eigen doarp’ en is gepubliceerd in het novembernummer van 2020 (jaargang 47 nr. 5). Internet en Facebook gebruikers weten Minnertsga Vroeger maar al te goed te vinden en dankzij die belangstelling is Minnertsga Vroeger zo langzamerhand een begrip geworden binnen het dorp maar ook ver daarbuiten. Hoe is Minnertsga Vroeger ontstaan? Sinds de begin jaren ’80 is oud-Minnertsgaaster Gerrit Bouma begonnen met het uitzoeken van de familiestambomen van de Bouma’s en de Zoodsma ’s. Daardoor raakte hij steeds meer geïnteresseerd in de geschiedenis van het dorp waar hij is opgegroeid en verzamelde hij oude foto’s en documentatie over Minnertsga maar vooral ook over de families die er wonen of er gewoond hebben. Eind jaren ’90 schreef hij ook verhalen in de dorpskrant over het Minnertsga in vroegere jaren. Later is hij begonnen te experimenteren met het maken van een eigen website waarop hij zijn verhalen publiceerde en waar zijn verzameling foto’s en documenten ook kon worden bekeken. Zo kon een grotere groep mensen kennis maken met Minnertsga hoe het vroeger was. De experimentele website werd in de loop van de tijd steeds meer bezocht en dat heeft er toe geleid dat eind 2012 is besloten een professioneler website te maken met een toepasselijke domeinnaam www.minnertsgavroeger.nl Naast de website is Gerrit toen ook gebruik gaan maken van Facebook onder de titel Minnertsga Vroeger. Regelmatig worden daar oude foto’s op geplaatst met een kort verhaal of wordt de hulp ingeroepen van de Facebook-vrienden om namen te achterhalen van onbekende Minnertsgaaster die op foto’s staan. Met behulp van al die Facebook-vrienden zijn al vele namen achterhaald waardoor ook heel veel oude foto’s veel meer waarde hebben gekregen. ‘t Bildsdokumintaasysintrum In 1990 is op initiatief van de gemeente Het Bildt en Stichting Ons Bildt het Bildts dokumintasy sintrum opgericht met als doel allerhande informatie van de Bildtdorpen vast te leggen in geschrift, beeld of geluid en dat te rangschikken, te ontsluiten en te archiveren voor latere generaties. Dit initiatief is bekrachtigd in een samenwerkingsovereenkomst door de hiervoor genoemde partijen en de Stichting Openbare Bibliotheken Noordwest Fryslân waarbij de laatst genoemde partij het documentatiecentrum faciliteerde in huishoudelijke zin en archiefruimte beschikbaar stelde in de bibliotheken in St. Annaparochie en Minnertsga. In ‘t Bildtsdokumintaasysintrum hebben in de loop der jaren verschillende Minnertsgaasters zitting gehad in de vrijwilligerscommissie. Namens Minnertsga zitten tot op heden Aalzen de Haan en oud-Minnertsgaaster Gerrit Bouma in de vrijwilligerscommissie. Met het oog op de toen aankomende gemeentelijke herindeling van 1 januari 2018, is de Stichting Bildts Aigene opgericht waarin Stichting Ons Bildt en het Bildtsdokumintasysintrum zijn opgegaan. Die stichting heeft in het beleidsplan staan dat het gebied, dat de stichting omvat, zich strekt binnen de grenzen van de gemeente Het Bildt van voor 1 januari 1984. Minnertsga hoorde toen bij de gemeente Barradeel en valt daarmee buiten de doelstelling van de Stichting Bildts Aigene. Daarom is besloten om Minnertsga ‘los te weken’ van de Stichting Bildts Aigene en is het fysieke archief […]
ALE ALES BAKKER, bakker, Jacobijn, inquisiteur, bakker (door Sjoerd Schaaf)
Hoe komt een bakker uit een Fries dorp plotseling in de grote politiek terecht en waarom wordt hij daarna van de ene dag op de andere weer bakker? Ale Ales Bakker (1745 – 1807), bakker uit Minnertsga, klimt in de beginjaren van de Bataafse Republiek op tot belangrijke functies in de plaatselijke, provinciale en landelijke politiek. Even plotseling als hij van bakker politicus wordt, wordt hij van politicus weer bakker. In de Bataafse Republiek kunnen, voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis, ‘homines novi’ (nieuwe mannen) politiek carrière maken. Hoe dit hun leven volkomen verandert, beheerst en (vaak) frustreert, wordt geïllustreerd aan het levensverhaal van Ale Bakker. Ale wordt in de nacht van 18 op 19 maart 1745 geboren in Minnertsga in de grietenij Barradeel als jongste zoon van Ale Jelles Bakker en Saakje Wouters. Hij wordt op 27 april 1745 gedoopt in de Nederduits Gereformeerde kerk. Vader Ale is bakker aan de Tsjillen in Minnertsga. De bakkerij is geen eigen bezit maar van de plaatselijke diaconie. Het gezin wordt omschreven als ‘weinig gegoed’. Zoon Ale volgt zijn vader op als bakker. Als hij twintig jaar is, trouwt hij op 9 februari 1766 in Minnertsga met de boerendochter Trijntje Jans, afkomstig uit Wijnaldum. Hun huwelijk blijft kinderloos. Als de Fransen, samen met gevluchte patriotten, in 1795 Nederland binnenvallen en stadhouder Willem V verjagen, begint Ales politieke loopbaan. Van februari 1795 tot juni 1798 is hij actief in de plaatselijke, provinciale en landelijke politiek. Ale overlijdt op 23 september 1807 in Minnertsga op 62-jarige leeftijd. Zijn weduwe Trijntje betreurt zijn heengaan op 3 oktober van dat jaar in een overlijdensbericht in de Leeuwarder Courant: ‘Alle die zijn caracter kenden zullen met mij mijn verlies betreuren’. Toch zal niet iedereen het overlijden van Ale Ales Bakker betreurd hebben. Hij heeft namelijk tijdens zijn politieke carrière vele vijanden gemaakt. ALE, DE BAKKER In de tweede helft van de achttiende eeuw woedt een felle strijd tussen de patriotten en de prinsgezinden. De Republiek verkeert in een politieke, financieel-economische, militaire en morele crisis en de patriotten houden stadhouder Willem V hiervoor verantwoordelijk. Zij streven naar democratisering van de samenleving en richten gewapende vrijkorpsen op. In 1787 ontwikkelt zich een revolutionaire situatie. De stadhouder trekt zich terug in Nijmegen maar wordt weer op zijn zetel in Den Haag geholpen door zijn zwager Frederik Willem II, koning van Pruisen. Deze stuurt een groot leger naar de Republiek. De patriottische vrijkorpsen vormen hiervoor geen enkele partij. Veel patriotten vluchten, het merendeel naar Frankrijk. Er zijn geen aanwijzingen dat Ale bij de gebeurtenissen van 1787 betrokken is geweest. Hij is ook niet als balling naar Frankrijk gevlucht. Maar in 1795 blijkt Ale zich tot de patriottische zaak bekend te hebben. Of misschien is hij er wel toe bekeerd. Minnertsga had namelijk een uitgesproken patriottische predikant, Douwe (of Dominicus) van der Schaaf. Een dominee die wordt omschreven als ‘ijverig patriot’ en van wie ze in Minnertsga zeggen: ‘Ús dûmny is patriot yn ieren en sinen’ (Onze dominee is patriot in […]
Aanwinsten en meer
Zo langzamerhand worden de dagen alweer korter en dat geeft weer energie om andere dingen te doen dan in de zomer. Maar in de zomer hebben we niet stil gezeten, zij het dat alles dan wat op een lager pitje staat, achter de schermen blijven we actief met Minnertsga Vroeger (MV). Vandaar een overzicht van de activiteiten en wat ons nog te doen staat. Grafzerken In 2005 zijn alle grafzerken – ruim 600 – op het kerkhof op foto vastgelegd. Al die foto’s stonden al op de website van de Vroegere Bewoners maar een groot gedeelte was nog niet van bijschriften voorzien en konden daarom ook niet worden doorzocht. Voor de zomer is de aparte website van Vroegere Bewoners ingebouwd in de website MV. Toen dat goed werkte hebben we de foto’s van de grafzerken van bijschriften voorzien en gekoppeld aan de familiegegevens. Dit project is in de afrondingsfase; nog ruim 50 foto’s moeten nog van een bijschrift worden voorzien en worden gekoppeld. Foto’s Gelukkig komen van diverse kanten foto’s binnen die een plaats mogen krijgen in de beeldcollectie van MV. We proberen de foto’s eerst zo snel mogelijk te beschrijven, te archiveren en dan in de beeldcollectie te plaatsen. Van Kornelis Wijngaarden kreeg Aalzen de Haan een aantal foto’s mee van het transportbedrijf fa. Joostema & Wijngaarden en via ‘âld-Minnertsgeaster’ Dooitze Zwart kregen we foto’s aangeleverd van Leendert Bekius. Een aantal van het materieel van het loonbedrijf Bekius en een paar andere foto’s die een prachtig beeld geven van het dorp uit vervlogen tijden. Verder veel digitale foto’s die ons van verschillende kanten zijn toegestuurd. Ze staan inmiddels allemaal in de beeldcollectie, maar er ligt nog een hele voorraad die nog verwerkt moeten worden en ook nog in de beeldcollectie een plaats moet krijgen. Curiosa Via een bekende verkoopsite is dit wandbordje aangekocht voor een paar euro. Nadat de koop gesloten was, werd het verhaal van het wandbordje ook duidelijk. De verkoper woont in Harderwijk en het wandbordje kwam uit de nalatenschap van zijn ouders. Zijn oma kwam oorspronkelijk van Minnertsga, zo vertelde de verkoper. Die woonde met haar man in Assen. Het bleek te gaan om Durkje Hijlkema (1901-1997) en Hinne Reitsma (1902-1958). Naar alle waarschijnlijkheid komt het wandbordje uit de inboedel van verkoper zijn opa Hinne en oma Durkje. Via whatsapp stuurde de verkoper nog een paar mooie foto’s van zijn opa en oma die inmiddels ook op de website MV staan. Nadat een foto van het wandbordje op de Facebook-pagina van MV stond, reageerde ‘âld-Minnertsgeaster’ Sietse Kuipers. Hij had nog een tegeltje van Minnertsga en een reclameasbak van de fa. Joostema & Wijngaarden. Sietse heeft deze twee stukken curiosa geschonken aan het dorpsarchief MV. Wij hebben de stukken beschreven en de herkomst erbij vermeld en vervolgens zorgvuldig verpakt in een archiefdoos. De foto’s van de stukken (voor- en achterkant) staan op de website MV en als we een keer een expositie organiseren, dan laten we al deze mooie dingen in het echt zien. En dan zomaar […]
Firma L.S. Brouwers Minnertsga-Leeuwarden
In de nieuwsbrief van de Boerderijenstichting Fryslân staat een uitvoerig verhaal over Brouwers-stalinrichting. Hans de Haan en Jacob van der Vaart zijn met bezig met het onderzoeksproject: Boerderijen van het gelede en Amerikaanse type in Fryslân. Voor het onderzoek heeft Gerrit Bouma ook tips en informatie aangereikt daarom ontvangt hij regelmatig de nieuwsbrief over de voortgang van het project. Eigenlijk mag het verhaal in deze nieuwsbrief niet ontbreken op deze website. Vandaar dat gevraagd is om de nieuwsbrief hier op Minnertsga Vroeger te publiceren. PROJECT BOERDERIJEN VAN HET GELEDE EN AMERIKAANSE TYPE IN FRYSLAN Nieuwsbrief 14, juli 2020 Aan de eigenaren van en betrokkenen bij een boerderij van het gelede en het Amerikaanse type in Fryslân. Waarom en op welke manier kwamen de technische materialen uit Amerika terecht in de Amerikaanse boerderijen die vanaf 1923 in Fryslân en in enkele andere provincies zijn gebouwd? We wisten dat het bedrijf Brouwers stalinrichting daar een belangrijke rol bij heeft gespeeld, maar waar zijn de gegevens uit die tijd te vinden. Tot voor kort een mysterie. In deze nieuwsbrief aandacht voor de firma L.S. Brouwers uit Minnertsga, later in Leeuwarden gevestigd. Reimer Rauwerda uit Leeuwarden attendeerde ons kortgeleden op het oude bedrijfsarchief van deze firma. Dit archief is ondergebracht bij het Historisch Centrum Leeuwarden (HCL) en bestaat uit 115 archiefdozen (16 strekkende meter) met volgens Rauwerda bedrijfsgegevens van de jaren 1919 tot 1960. Helaas is dit archief (nog) niet ontsloten. Wat komen we in dit archief allemaal tegen? We nemen u mee op onze speurtocht. Firma L.S. Brouwers Minnertsga – Leeuwarden Wie is deze L.S. Brouwers en waarom is hij voor de bouw en stalinrichting van de Amerikaanse boerderijen zo belangrijk? Lammert Simons Brouwers is een boerenzoon, geboren in 1878 in Minnertsga. In 1898, hij is dan 20 jaar, onderneemt hij helemaal alleen een voor die tijd opzienbarende reis naar Amerika. Na wat omzwervingen komt hij terecht in Fairfield in de staat Iowa. Hier kan hij werken in het bedrijf van de Louden Machinery Company. De oprichter van het bedrijf William Louden, heeft in 1867 patent gekregen op een takelinstallatie voor het omhoog hijsen van hooi en graan. Daarnaast specialiseert het bedrijf zich in boerderijbouw, landbouwmechanisatie en materiaal voor de stalinrichting. In een 240 pagina’s dikke catalogus uit 1923, afkomstig van de firma Brouwers, noemt Louden twee belangrijke eisen voor een stal: schoon en comfortabel. Dit bedrijf, de Louden Machinery Company is voor Brouwers heel interessant. In Fryslân is veel van wat in dit bedrijf wordt gemaakt niet of nauwelijks bekend. Hij voelt, hier zit handel in en besluit bij zijn terugkeer in Fryslân om de producten van Louden te gaan verkopen en bij de boerenbedrijven te installeren. Door de Eerste Wereldoorlog lukt het hem pas in februari van het jaar 1919 weer in Minnertsga terug te komen. Hij is dan in het bezit van een verklaring dat hij officieel agent is voor de firma Louden. De boerderij van zijn vader Simon Brouwers richt hij in als werkplaats voor het stalinrichtingsmateriaal. Hij […]
Waar zijn we mee bezig?
Het is zomertijd, maar het werk voor de website Minnertsga Vroeger gaat gewoon door, want er ligt nog veel werk wat gedaan moet worden. Maar wat voor werk is dat dan allemaal? Stamboomprogramma De stamboomgegevens van (vroegere) bewoners stonden op een aparte website, los dus van Minnertsga Vroeger. Er was een grote wens om die stamboomwebsite in te bouwen in deze website Minnertsga Vroeger. Dat is nu uiteindelijk gelukt! Dankzij assistentie van een welwillende websitebouwer die ook het zelfde stamboomprogramma gebruikte zijn we er in geslaagd er een mooi geheel van te maken. Alle opties van het stamboomprogramma staan onder de menuoptie: Bewoners. Op eenvoudige wijze kunnen stamboomgegevens worden geraadpleegd en kunnen er mooie schema’s en familieoverzichten op het beeldscherm worden ‘getoverd’. De ruim 600 foto’s van grafzerken worden de komende weken gekoppeld aan de betreffende stamboomgegevens. Dat is nog een hele klus maar ook dat gaat lukken. Beeldcollectie Nog steeds worden foto’s toegevoegd aan de beeldcollectie van Minnertsga vroeger. Er liggen nog heel veel foto’s die beschreven moeten worden voordat ze aan de beeldbank kunnen worden toegevoegd. Ook dat proces gaat gewoon door. Heeft u nog foto’s die eigenlijk ook een plaats moeten hebben op deze website, stuur ons dan even een bericht. We willen de foto’s graag voor u scannen zodat u de foto’s zelf kunt behouden als u ze niet kwijt wilt. Vooral foto’s van vroegere bewoners willen we graag toevoegen aan het dorpsarchief. Website uitstraling en gebruiksvriendelijkheid Omdat de het stamboomprogramma nu ingebouwd is in deze website, is het wenselijk dat er een aantal dingen aangepast worden. Vooral de zoekfuncties in het stamboomprogramma en de zoekfunctie in beeldcollectie kan beter. Dat wordt een klus voor regenachtige dagen. Inventariseren documenten Verder loopt het project inventariseren van documenten nog. Alle documenten die in de archiefruimte in de bibliotheek in St. Annaparochie liggen worden beschreven en krijgen een inventarisnummer. Er zijn ruim 800 stukken geïnventariseerd maar er liggen nog wel meer dan 800 stukken die nog beschreven moeten worden. Samenwerking vrijwilligers Stichting Bildts Aigene De samenwerking met de vrijwilligers van de groep Historie is geweldig. Hoewel die groep zich beperkt tot het Bildts aigene en wij ons tot het Minnertsgeaster eigene, helpen we elkaar waar we kunnen. En dat willen we graag zo houden. Goede zomer Iedereen een goede zomer toegewenst in deze Corona-tijd. Hopelijk dat er veel mooie dagen komen om te genieten van de natuur. En als er regenachtige dagen zijn is het een lust om te sneupen op de website Minnertsga Vroeger. Mei groetnis, Aalzen en Gerryt
Myn bernejierren yn Minnertsgea
In de beginjaren van dorpkrant ‘Nijs út eigen doarp’ staan verhalen van dorpsbewoners over vroeger. Die verhalen mogen eigenlijk niet ontbreken op deze website. Oud-Minnertsgaaster Dooitze Zwart is zo vriendelijk geweest de verhalen over te typen daarom is het eenvoudig om ze nu te publiceren. De verhalen zijn hier en daar met foto’s of ander beeldmateriaal aangevuld. We beginnen met de jeugdherinneringen van Neno Plat. Ik bin geboren op ‘e Tsjillen, doedestiids hûsnûmer 257, yn de simmer fan 1942. In rêstich plakje tsjinoer it lytse brechje. Oan de iene kant hie kapper Nijholt syn saak en oan de oare kant wie it stolt. Wy wiene moai ticht by it wetter om de boatsjes (klompen) yn it wetter te setten. Oer it brechje stie in gaslantearne. Hjir moasten geregeld nije kouskes yn. Moarns stiene dêr ek de molk- en brijbussen en jûns wer de lege fan Sjoerd Molkboer. Hy wenne ek op ‘e Tsjillen. De feart wie lykwols wol hiel moai midden yn de buorren. Soms wie it wetter hiel helder en seagen wy de fisken swimmen. Dêrom hiene wy ek altyd byt. De readfinnen wienen it moaist. Dy bieten ek fûler. Mar it kaam ek wol geregeld foar dat it wetter grien wie fan it einekroas. Wannear’t it in soad reinde dan stie it wetter oant de râne fan de haven en wie it stolt net mear te sjen. Wy fisken faak yn de feart mar ek wol by de barte, by de Herfoarme pastorij en ek wol yn it âld dok, mar dêr stie faak tefolle reid. As bern hawwe wy allegearre wolris yn de feart lein. De muzyktinte wie ek in moai gesicht yn de buorren. Dy stie yn de tún fan Oane Vogel, de pake fan Anne en Baukje Vogel, dy no noch op de Lytsebuorren wenje. Yn de simmer hong der sneons by moai waar in boardsje oan de tinte, mei dêrop de wurden “Hedenavond concert”. It korps spile der dan. Dat wie eltse kear wer in hichtepunt. Der kamen dan in soad minsken te sjen en te lústerjen. Dan de hjerst, de bitetiid. Geregeld kamen skippers yn de haven mei turf sa as lytse en grutte Sjoerd en Cobus Zwart en ek Jan Wouters de Roos. Soms wienen der ek hiele moaie skûtsjes by yn ‘e kleuren grien mei giel, read en brún mei wyt; alles der op en der oan. Soms mochten wy wolris yn it roefke sjen. Binnen wie it wol lyts mar o sa moai en smûk. De buorren like dan wer hiel oars en heech! Moarns waarden wy wol wekker fan de earste biten, dy’t op de houten flier yn it rom goaid waarden.Hynders stiene foar de weinen, meast heaweinen, te dampjen en te switten as gongen se op stoom. Foaral de swiere hynders (Belgen). Mar se hiene dan wol in drege rit hân. Wy holpen graach mei de wein te leegjen. Earst in hoekje leechgoaie en dan mei de foarke. Der foelen ek wolris wat biten tusken de wâl en […]
Oorlogsevacué John van Heijst over zijn verblijf in Minnertsga
John van Heijst volgt Minnertsga Vroeger ook op Facebook en hij attendeerde mij op zijn herinneringsverhaal over zijn verblijf als evacué in Minnertsga. Hij was toen 12 jaar en kwam als hongerevacué uit Voorburg naar het hoge noorden. Hieronder zijn verhaal. In juni bezocht ik de Regionale Veteranen Dag van Friesland in de WTC-hallen van Leeuwarden, die daar traditioneel een jaarlijkse bijeenkomst vierde. De festiviteit werd daar met diverse optredens en speaches opgeluisterd maar in hoofdzaak betrof het toch de samenkomst van Veteranen en hun relaties die hun militaire missie hadden voltooid. Na afloop van het hele gebeuren overdacht ik het feit dat het toch alweer 70 jaar geleden is dat ik als 12 jarige hongerlijder vanuit Voorburg via de NH kerk op transport kon worden gesteld naar Friesland om het vege lijf te redden. Dat scheelde toen voor vader en moeder zo wie zo een mond om te voeden hoewel dat al niet veel meer om het lijf had. Omdat de omgeving en dorpen anno 2015 nog steeds tot de verbeelding sprak besloot ik om de resterende tijd te gebruiken om daar weer eens een kijkje te gaan nemen. Zodoende zette ik koers naar het dorp waar mijn toenmalige pleegouders mij gedurende de laatste oorlogsjaren in leven hadden gehouden. Het was de imposante kerk met zadeldaktoren van Minnertsga die zich aan de horizon zeer herkenbaar aftekende. Plaats ook waar destijds een delegatie van de NH-kerk het transport opving en een indeling maakte voor de gezinnen die zich kennelijk hadden opgegeven om enige nood te lenigen aan ondervoede kinderen uit het westen. September 1944. Na een enerverende reis achter in de met stro gevulde laadbak van een vrachtauto, met een lange stop voor de brug van Zwolle, belandde ik met zo’n 15 andere kinderen in Leeuwarden. Daar werden we in eerste instantie opgevangen door de Diaconie in Leeuwarden en een dag later, na een herindeling van meer getransporteerde kinderen, met een stel andere scharminkels naar Minnertsga en Tzummarum gebracht. Opgevangen in de kerk wachtte ik op de adoptieouders die zich over mij zouden ontfermen. De gezin van Gerrit Groeneveld en Ansje de Vries woonde in een eenvoudige arbeiderswoning aan de Hege Buorren. Eigenlijk in een smalle steeg die zo op de Hoge Buorren uitkwam. Zij hadden nog een zoontje, de vierjarige Jaap. Hij deelde toen met mij een plaatsje in de bedstee. Bepaald niet comfortabel moet ik zeggen maar verdere ruimte kon ook niet geboden worden. Ansje de Vries deed haar uiterste best om met de schaarse middelen het hoofd boven water te houden. Gerrit was loonarbeider. De inkomsten waren natuurlijk navenant laag en alleen daarom al heb ik nog de meeste respect voor de wijze waarop zij het toch maar rooiden. De herinneringen daaraan liggen me nog duidelijk in het geheugen . De opkomende heimwee en de zorg voor de achtergebleven familieleden. Het kleine maar knusse woninkje met de gaslamp en de woonkeuken waar het dagelijks leven zijn gang ging en de buurtjes Haarsma die regelmatig achterom naar binnen […]
Siebe Bergsma (1878-1954) houtsnijder – beeldhouwer – garagehouder
Siebe Bergsma werd geboren in Minnertsga op 5 mei 1878. Na de lagere school ging hij werken als boerenknecht, maar zijn belangstelling lag op een ander terrein. Een huisarts ontdekte zijn bijzonder talent voor tekenen en houtsnijden en stelde hem in staat zich hierin verder te bekwamen. Aan het begin van de twintigste eeuw behaalde hij een meestergraad in de houtsnijkunst en beeldhouwkunst aan de Kunstnijverheidsschool in Haarlem. Tijdens zijn opleiding daar werden er werken van hem bekroond op de wereldtentoonstelling van Luik (1905) en Milaan (1906). Siebe zijn vader Anne kwam van oorsprong uit Oosterlittens en was bakkersknecht toen die trouwde met de Minnertsgaaster Aaltje Sijbes Faber. Het is niet ondenkbaar dat Siebe zijn vader en moeder elkaar in Minnertsga hebben getroffen doordat zijn vader werkzaam was bij één van de bakkers in het dorp. Siebe is het tweede kind uit het gezin. Hij had nog een oudere zus, genaamd Bieke en een jongere zus genaamd Grietje. Op 25 april 1901 trouwde Siebe Annes Bergsma met Jaike Hoekstra uit Oosterbierum. In 1907 raakte zijn vrouw voor het eerst zwanger, maar het kindje, een zoontje, werd halverwege de middag van 29 januari 1908 levenloos geboren. In 1913 raakte zijn vrouw weer zwanger en op 24 mei 1914 werd hun dochter Tietje geboren. Siebe was een kunstenaar, houtsnijder en beeldhouwer. Die uitstraling laat ook de foto zien waarop hij in een smetteloze witte overjas samen met zijn vrouw Jaike staat afgebeeld met in zijn handen een houten hamer en beitel en de Schotse Collie die aan zijn voeten ligt. In het begin van de vorige eeuw werd vanuit het Koninklijk Huis nijverheid in het algemeen, maar dus ook de Friese houtsnijkunst, gestimuleerd. Siebe Bergsma kreeg in 1909 de opdracht om versieringen aan te brengen aan een kast op Paleis Het Loo in Apeldoorn. Welgestelde, adellijke families, werden op die manier ook op het spoor van de getalenteerde kunstenaar gezet. Zo kreeg Siebe Bergsma onder andere opdrachten van de familie Van Harinxma thoe Slooten uit Leeuwarden.Bij dit alles bleef hij bescheiden en heeft hij uiteindelijk mogelijk te weinig publiciteit gehad. Maar van de kunst alleen kon hij zijn gezin niet onderhouden. Siebe was technisch ook vernuft en hij bleek ook een gedegen vakman in de automobielbranche te zijn. Voor 1913 staan er aan de zuidzijde van de Hermanawei bijna nog geen panden. Vanuit het dorp gezien was de Openbare Lagere School met het huis van de hoofdmeester het laatste pand. Maar in 1913 laat Siebe op de hoek Hermanwei-Skoalstrjitte een woonhuis met winkel bouwen. Achter de winkel waarschijnlijk een kleine werkplaats. Als we de foto uitvergroten kunnen we een kijkje nemen in de etalage van de winkel. Zo te zien hangen er verschillende olielampen voor de verkoop. Op de zijgevel een reclamebord met Bates Tyres, autobanden. Dat geeft aan dat hij in de autobranche zat. In de Leeuwarder courant kom ik advertenties tegen van: handel in rijwielen en naaimachines, luxe autoverhuur, verkoop van zelfregulerende carbidlampen, handel in nieuwe en gebruikte auto’s en […]
CALL / CONTACT DOUGLAS VANDER WEIDE (Wisconsin?)
My response email to Doug(las) vander Weide cannot be delivered. Therefore this call. Hello Doug(las) vander Weide, can you give me another email address. I would like to respond to your message about the Van der Weide family in Minnertsga. I may have found your Facebook page and invited you. But I also try this way. Please contact. Greetings, Gerryt Bouma