Waterschap DE TWEE WEGEN (1913-1972)
Onderstaand artikel komt uit het verenigingsorgaan Ald Barradiel van de Oudheidkundige Vereniging Barradeel en is met toestemming overgenomen. De tekst is van Y. Boomsma uit Minnertsga (2019). Hij heeft een groot gedeelte van zijn leven in het beheergebied van waterschap De Twee Wegen gewoond. Grondgebied en werken: Het waterschap was gelegen in de gemeente Barradeel en had bij de oprichting een omvang van ca. 358 ha, in 1955 teruggebracht tot ca. 313 ha. De volgende werken waren bij het waterschap in onderhoud: De nodige waterkeringen; Een gemaal; De bij besluit van ingelanden aan te wijzen tochtsloten, pompen, duikers, dammen en dergelijke kleine werken; Een aantal wegen (de Bos-Dijk, de Miedweg en een kleiweg onder Minnertsga met een zijtak. In 1950 werd het als Schoolweg (Skoalstrjitte) bekendstaande gedeelte van deze inmiddels verharde weg uit het reglement geschrapt) Een aantal opvaarten (in het 1955 vastgestelde bijzonder reglement werden geen specifieke opvaarten meer genoemd; men volstond met de algemene formulering “de bij besluit van ingelanden aan te wijzen opvaarten.” In het beheer bij het waterschap waren de bovenstaande werken en alle watergangen e.d. in het gebied, voor zover bevorderlijk aan het waterschapsdoel. Historisch overzicht Het waterschap werd opgericht in 1913. De oprichting ging niet van een leien dakje. Er was, tenminste zo wordt gesteld in de notulen, zelfs sprake van een lijdensgeschiedenis. Deze begon in 1912 met een bijeenkomst van een aantal personen, die zich verzette tegen een plan van de Heeren van der Wal c.s. Men doelde op het streven naar de oprichting van het waterschap de Minnertsgaaster Miedpolder dat, behalve het gebied van het latere waterschap De Twee Wegen, ook dat van de particuliere Minnertsgaster Zuiderbepoldering ofwel Zuidermiedpolder zou beslaan. De meerderheid van de belanghebbenden voelde meer voor twee kleine waterschappen in dat gebied. Gedeputeerde Staten honoreerden de wens van de belanghebbenden en zo ontstonden de waterschappen de Minnertsgaaster Zuidermiedpolder en de Twee Wegen. In 1913 werd het bijzonder reglement van het waterschap De Twee Wegen bij Koninklijk Besluit goedgekeurd. Bestuurd werd het nieuwe waterschap door een drie leden tellend dagelijks bestuur en een vergadering van ingelanden. Doel van het waterschap was het regelen van de waterstand in een deel van het beheergebied en het bevorderen van de verkeersgelegenheid. Aanvankelijk werd slechts een klein deel van het gebied, ongeveer een zesde deel, bemalen. De rest stroomde vrij af op de Friese boezem. Midden jaren vijftig werd een plan tot reorganisatie van de waterbeheersing uitgevoerd. Nieuwe tochtsloten werden gegraven en ook stichtte men een nieuw gemaal bij het Berlikumer Wijd. Tevens werd een gebied dat geen belang had bij de bemaling en al evenmin bij de opvaarten en wegen, uit het waterschapsverband gelicht. Per 1 januari 1972 werd het waterschap opgegeven en gingen de rechten en plichten, bezittingen en schulden over op het nieuwe waterschap Noardlik Westergoa. Archief en inventarisatie: Na de opheffing werd het archief overgedragen aan het waterschap Noardlik Westergoa. In de jaren tachtig is het door een medewerker van het waterschap opgeschoond en geordend volgens de archiefcode […]
Aaltje Bekius-Krol – interview in 2008 door Hinke Nauta
Onderstaand interview is in oktober 2008 gehouden door Hinke Nauta met Aaltje Bekius-Krol (1923-2013) en is overgenomen uit: Fan eigen hiem (Nij Bethanië). Een kopie ervan zit in het dorpsarchief van Minnertsga, maar eigenlijk hoort het ook op deze website te staan. Al enkele keren had ik zo eens nagedacht wie te vragen voor een interview. En al pratende hierover met een collega, kwam de naam van mevrouw Bekius boven drijven . . . zou zij haar levensverhaal aan mij willen vertellen? Net alsof het zo had moeten zijn . . . de volgende dag zie ik mevrouw Bekius zitten in de hal, krulspelden in het haar, in gesprek met haar zus Elske . . . samen praten ze de tijd vol voordat haar bus komt. Mevrouw Bekius lacht me toe en ik voel me uitgenodigd om naast haat te gaan zitten en haar mijn vraag voor te leggen. Met een volmondig ‘ja’ is een afspraak gauw gemaakt. Die dinsdagmiddag kom ik iets te laat. Foto’s maken bij nieuwe bewoners kun je gewoon niet snel afraffelen. Mevrouw Bekius zit op haar vaste plaats en heeft er eigenlijk geen voorstelling van wat haat te wachten staat. Na enige uitleg gaan we er samen uitgebreid voor zitten. Aaltje Krol wordt geboren op 23 december 1923 in het ‘ketelhússie’ aan de Landhuisterwei onder St. Annaparochie als oudste dochter van Jochum Krol en Rikje de Vries. Vier jaar laten krijgt Aaltje er een zusje bij: Klaaske en na dertien jaar wordt er nog een zusje geboren die de naam Elske krijgt. Vader Jochum is boerenarbeider en dat brengt met zich mee dat er veel verhuisd moet worden. Op Allerheiligen (1 november) werd je ‘besteld’ voor weer een jaar en wist je dus dat er op Alde Maaie (12 mei) verhuisd kon worden. Vele vrouwen pakten hun spullen al niet eens meer uit. Mevrouw Bekius herinnert zich de drukte op de wegen op die 12e mei. Hooiwagen volgepakt met huisraad en spullen en steevast een linnenrak achterop gebonden. Aaltje gaat als kleuter naar de Bewaarschool (wat wij de kleuterschool nu noemen), daarna naar de christelijke lagere school in Vrouwenparochie. De laatste jaren van haar schooltijd zat zij op de school in Nij Altoenae. Mevrouw Bekius vertel over de vele, op klompen gelopen kilometers waarbij ze onderweg andere klasgenoten meenam zodat ze met een grote groep uiteindelijk op school aankwamen. Met ondeugende ogen weet ze te vertellen dat de groep vaak ruzie zocht bij het langslopen van de Openbare school door een toch wel provocerend liedje te zingen. Steevast renden die kinderen achter hen aan en meestal ontkwamen ze door onderaan de dijk weg te rennen. Als Aaltje dertien is, verlaat zij de school en gaat zij meteen aan het werk op het land. Ze had er zin in! In die tijd leerden de meisjes niet langer door. Zij werden vaak samen met hun vader ‘besteld’ bij de boer. Haar eerste boer was Gerrit Krol bij Nieuwebildtzijl en haar eerst karwei was bieten wieden met een […]
Waar zijn wij mee bezig?
Regelmatig plaatsen we meer foto’s in de beeldbank die wij krijgen toegestuurd of die wij mochten scannen. Maar op de achtergrond zijn Aalzen en ik met nog veel meer dingen bezig. Aalzen is, samen met zijn vrouw Hanny, op tournee met zijn lezing over de melkrijder van vroeger en nu en Gerryt doet dat met zijn verhaal over de vroegere middenstand van Minnertsga. Hieronder een overzicht wat we meer doen: Spul Betty van der Weide Rabobankfoto’s teruggebracht (gescand) Spul van Hessel en Rinske Miedema foto’s teruggebracht(gescand) Foto’s van Cornelis Wijngaarden foto (gescand) J&W Foto’s naar Klaske Kampen teruggebracht (gescand) Reünie Oranje Twee foto van Jolande de Vries gekregen voor Minnertsga vroeger (gescand) Foto’s geregeld voor Fam. Oegema Lange Dijk m.b.t. tot Lontpleats Foto’s teruggebracht naar R.R. Post Hegebuorren (gescand) Nog foto’s voor Gerrit Bouma (portretten) Foto’s teruggebracht naar Siem Wendela- Bonga (gescand) Dia van Ineke Walda gekregen m.b.t. verbouwing in 1989 gemaakt door Wietze Hoekstra, moeten nog gescand worden Verzoek van Johannes Zoodsma om foto’s te beschrijven en te scannen van zijn moeder en vader Wally en Jacob Zoodsma Onderzoek naar ramen van Rabobank. Verzoek Nico Zonderland voor informatie glas in lood raam van voormalige Rabobank. Glas in lood raam staat momenteel bij G. Terpstra en wil plaatselijk belang herplaatsen in het MFA. Nog naar Jaantje Sytsma naar aanleiding van presentatie “Minnertsga Vroeger”. Ze heeft nog films en oude foto’s. Verbouwing bankgebouw in 1963 beschrijven en in beeld brengen. Foto’s gescand uit nalatenschap Akke Vogel-Hoekstra (916-2017) De helft is bewerkt en beschreven. Foto’s gescand uit nalatenschap Aafke Faber-de Groot (1923-2019). Meer dan de helft is bewerkt en beschreven. Projecten Aalzen: Foto’s van dhr. Aan Bijlsma foto’s terug gebracht, (gescand) eigen project melkrijders. Archief van de Melkweg te Bolsward digitaal vastleggen. Onderzoek in Tresoar naar melkritten van de oude F.C . Fabrieken. Interview gehad met Siem Wendela- Bonga. Interview gehad met fam. Bijlsma in Stiens- Britsum. Projecten Gerryt: Inventariseren documenten en overpakken in zuurvrije archiefdozen en omslagen Foto’s beschrijven, archiveren en publiceren beeldbank (doorlopend) Voorwerpen inventariseren, fotograferen en publiceren Toekomstplannen: Organiseren van een inloopmiddag/avond over Minnertsga Vroeger in de Doarpsfinne Documentaire (video) maken met als werktitel: Op sokken in slach troch it doarp fan eartiids Middenstand in beschrijven en in beeld brengen
Uitnodiging lezing Oudheidkundige Vereniging Barradeel (in Minnertsga)
Op vrijdag 24 januari a.s. is er een lezing over het expeditieschip de witte Swaen en het geheim van de beroemde Nederlandse scheepsbouw in de Gouden eeuw. De lezing wordt verzorgd door Gerald Weerdt uit Oosterbierum, scheepsbouw historicus en bouwmeester van de Witte Swaen. Een replica van de Witte Swaen van Willem Barendts wordt op dit moment in de haven van Harlingen afgebouwd. De lezing wordt gehouden in Minnertsga MFA de Doarpsfinne, Fjildleane 14 Aanvang 20.00 uur en de toegang is vrij.
Foto’s en documenten in beheer gekregen
Uit de nalatenschap van Akke Vogel-Hoekstra (1916-2017) hebben we voor het dorpsarchief een aantal oude foto’s, oude rouwbrieven en andere documenten in beheer gekregen. Die worden gescand, beschreven en voorzien van een inventarisnummer. Daarna worden de foto’s en het documentatiemateriaal op de website gezet zodat ook anderen belangstellenden dit kunnen bekijken. De twee fotoalbums die we meegekregen hebben gaan weer terug naar de familie nadat de foto’s zijn gescand, want ook daar zitten foto’s bij van Minnertsgaaster bewoners die geboren zijn in de tweede helft van de 19e eeuw. Een aanwinst voor het dorpsarchief. Veel vroegere bewoners krijgen op deze wijze een gezicht. Nakomende generaties kunnen via de website van Minnertsga vroeger eenvoudig informatie en foto;s terugvinden van verre familieleden of voorouders. Als u zelf oude foto’s heeft of documenten, gooi dat alstublieft niet weg. Wij nemen het graag in ontvangst en zullen het zorgvuldig bewaren in de archiefruimte in de bibliotheek in St. Annaparochie. Daar kunnen al die foto’s en documentatiemateriaal in het echt worden bekeken.
Decemberuitgave Oudheidkundige Vereniging Barradeel
De december uitgave van Ald Barrdiel valt de komende dagen weer bij de leden in de bus. Met 47 pagina’s wetenswaardigheden uit de voormalige gemeente Barradeel. Ook lid worden? Dat kan voor 15 euro per jaar. U hebt dan gratis entree tot de vier lezingen die de vereniging elk jaar organiseert en vijf maal een nieuwsbrief. Meer weten mail naar OudBarradeel@outlook.com
Aanwinsten en bijpraten
De afgelopen tijd zijn er weer veel foto’s aan de beeldcollectie toegevoegd. Foto’s die voor het overgrote gedeelte te maken hebben met Minnertsga, maar er zijn ook foto’s geplaatst die een relatie hebben met de andere dorpen in de vroegere gemeente Barradeel. Die foto’s staan in de computer en zijn te mooi om niet te laten zien, dus die komen allemaal in het album te staan van: Buiten Minnertsga. Er staan al een aantal in. Van Bauke Tuinhof kregen we prachtige foto’s van de brand van de kerk en toren op 3 juni 1947. Wij hadden al wel een paar van die foto’s in de beeldcollectie, maar die zijn niet echt duidelijk. Daarnaast stuurde hij ook nog enkele (digitale) familiefoto’s waar we blij mee zijn. De foto’s worden allemaal gearchiveerd en beschreven en in de database van de vroegere bewoners geplaatst. Het dorpsarchief wordt op deze wijze steeds interessanter voor de huidige en latere generaties. En zoeken naar vroegere familieleden in de database, maar ook in de beeldcollecties, is super eenvoudig. Het project inventariseren van het archiefmateriaal, dat wordt bewaard in de archiefruimte van de bibliotheek in St. Annaparochie, gaat gestaag door. Inmiddels zijn ruim 800 stukken beschreven en in de lijst opgenomen. – klik hier – om de lijst te bekijken. Ook daarin gaat zoeken op familienamen of ieder willekeurig woord, snel en eenvoudig. In het afgelopen voorjaar hebben we twee bedrijfsfilms van de familie Schuiling ontvangen. Een op DVD en de andere nog op een videoband. Met dank aan Sander Nieuwhof is de film van de videoband gedigitaliseerd. Een van de films staat al op het You Tube kanaal van Minnertsga vroeger. De andere wordt er binnenkort ook opgezet. De originele DVD en videoband gaan nu weer terug naar de familie R. Schuiling. De videoband van de schoolmusical “Pompelmoes” uit 1994 is ook gedigitaliseerd, met dank aan het Fries Filmarchief. Deze film is gemaakt tijdens de laatste repetitie. De musical is opgevoerd door leerlingen van de Christelijke basisschool De Wizebeam. De film komt ook op het You Tube kanaal van Minnertsga vroeger. – klik hier – voor het bekijken van de films. Heeft u zelf nog oude familiefoto’s, documenten, videobanden, films of andere spullen? Wij willen het graag bewaren voor ons nageslacht. Dank aan de mensen die de spullen hebben aangeleverd.
Hijlaarder jonge meester treft Hamburger jonge dame in Minnertsga
Veel Minnertsgaaster liefdes zijn ontstaan op de Moaie Peal. De Moaie Peal was vroeger een broedplaats waar prille liefdesverhoudingen ontstonden. Jongens en meiden uit de dorpen Minnertsga, Wier, Berlikum en St. Jacobiparochie zochten elkaar daar op. Niet ver van de Moaie Peal woonden Frits Jensma (1890-1981) en zijn vrouw Antje Zoodsma (1893-1965). Bij hun thuis is vroeger ook een prille liefdesverhouding ontstaan tussen twee mensen die veel verder weg kwamen dan de klokslag van Minnertsga. Frits en Antje hadden een jonge onderwijzer uit Hijlaard in de kost en zij waren ‘pleegouders’ van een jonge dame uit Hamburg die ook bij hen in de kost was. De jonge onderwijzer werd verliefd op de jonge dame uit Hamburg waar hij later mee in het huwelijksbootje is gestapt. Wat is de aanleiding van dit verhaal? In maart dit jaar stuurde mevrouw Smidstra-Krikke een foto naar ons toe van het muziekkorps Oranje dat over de Meinardswei marcheerde. Het bleek een momentopname te zijn uit de jaren ’20 van de vorige eeuw. Dit jaar is het 125ste jaar dat de Christelijke Muziekvereniging Oranje bestaat, dus een mooie gelegenheid de foto op Facebook te zetten. Uit de mailwisseling met de inzendster bleek dat zij nog meer foto’s had van Minnertsga. Zij was aan het opruimen en had ook een stapel foto’s bij het oud papier gegooid. Met het oog op de foto’s die zij mij via de mail stuurde, was mijn vermoeden dat in die stapel bij het oud papier nog wel eens mooie foto’s konden zitten die voor Minnertsga vroeger nog veel waarde hebben. Ik heb haar gevraagd of wij die foto’s mochten hebben om te kijken of er nog waardevolle foto’s bij zitten. Mevrouw Smidstra-Krikke is de oudpapierbak ingedoken en heeft vervolgens de foto’s naar ons toegestuurd. Toen ik de stapel foto’s kreeg haalde ik er meteen al enkele tussen uit met voor mij bekende personen. Mevrouw Smidstra-Krikke haar schoonmoeder was IJke Zoodsma (1918-1998) geboren in Minnertsga en de foto’s kwamen uit de nalatenschap van haar schoonmoeder. Geen wonder dat ik meteen al wat Zoodsma’s herkende. Bij bestudering en de gezichten vergelijken van de foto’s, bleek dat ik steeds meer foto’s in samenhang en gezinsverband kon plaatsen. Maar een van de foto’s herkende ik meteen als een bekend exemplaar die ook in het jubileumboek: Yn ‘e spegel 1896-1994, 125-jier kistlik ûnderwiis Minnertsgea staat afgedrukt. En nu had ik dus een haarscherp origineel in handen, dankzij mevrouw Smidstra-Krikke die ook dit exemplaar weer uit het oud papier had gehaald. Personeel Christelijke Lagere School Op de foto in het jubileumboek Yn ‘e spegel staat een foto van het onderwijzend personeel. Het precieze moment dat de foto is gemaakt is niet bekend, maar dat moet zijn gebeurd tussen 1926 en 1929. Rechts achter op de foto staat meester Jan Sijtsma. Hij wordt in 1926 aangesteld als onderwijzer. Jan is dan 24 jaar en komt in de kost bij Frits en Antje Jensma-Zoodsma op Moaie Peal want iedere dag van Hijlaard naar Minnertsga rijden in die tijd […]
Hier was het en hier lagen de schepen
Een mooi artikel uit het de maandkrant: Barradiel meiinoar ien. De krant was een uitgave van de middenstandsvereniging Barradeel. De gemeente publiceerde daarin het woordelijk verslag van de maandelijkse gemeenteraadsvergadering en voor het overige was het voornamelijk een advertentieblad. Verder artikelen over andere zaken die in de dorpen speelde. Zoals onderstaand artikel over het afdammen van de Minnertsgaastervaart en het laatste schip dat met een lading suikerbieten vertrok. Men schrijft ons: Wanneer ik dit schrijf kan de Minnertsgaastervaart afgesloten worden. Wij hebben de laatste lading bieten ingenomen. Het schip ligt gereed te vertrekken. Bij het wegvaren kijkt men onwillekeurig nog een paar keer om. Immers, het is voor het laatst. Nimmer zal er weer een schip in de haven van Minnertsga meren. Nu hoeft men daar niet zo lang bij stil te staan, want de vaart daar ter plaatse was toch de laatste jaren al niet zo best meer. Zij, die daar wat aan hadden kunnen doen, hebben zich er niet zo druk over gemaakt; dat is wel jammer want veel bieten zijn er geladen door de heren Talsma en De Groot. En toch zal er in de toekomende tijd wat aan moeten gebeuren anders zal het over enkele jaren ook geen afwatering meer zijn. Hiermee nemen wij afscheid. De jeugd van Minnertsga die altijd tegenwoordig was bij het laden van de schepen zullen misschien later nog aan hun kinderen zeggen: hier was het, en hier lagen de schepen. C. Keuning, Tzummarum “Tiden hawwe tiden” Aldus onze correspondent uit Minnertsga die eveneens een bericht wijdt aan de laatste bietenverscheping vanuit het dorp. De ruilverkaveling, zo schrijft hij, brengt veel veranderingen in onze omgeving en hij noemt dan achtereenvolgens: de nieuwe weg van Wier over de z.g. Oude Meer langs de boerderij van Krol, over de Minnertsgaastervaart, aansluitend op de nieuwe weg Firdgum-Ried. Dit bracht met zich mee, dat ook deze vaart moest worden afgesloten voor alle verkeer te water. Dat moment is nu aangebroken. Donderdag 10 december laadde het laatste schip van een Groninger schipper de laatste vracht bieten, waarmee een periode van grote bedrijvigheid werd afgesloten. Van dit historische gebeuren werd bijgaande plaatje gemaakt. Hoewel het meeste vervoer van landbouwproducten de laatste jaren al per vrachtauto plaats vond, kwamen in de herfst toch geregeld de bietenschippers die dan voor de nodige drukte en vertier zorgden. In het verleden werd bij het vervoer van bieten vanaf het veld naar het schip gebruik gemaakt van paardentractie, wat vele handen werk gaf. De bieten werden namelijk met de ‘gripe’ in het schip gewerkt. Thans komen trekkers met kiepwagens en is lossen van zo’, wagen een kwestie van seconden. De trekkerchauffeur trekt aan een hendel, de laadbak gaat omhoog en door de wet van de zwaartekracht glijden de bieten in het ruim van het schip. Tijdens de bietencampagne was het in het haventje, dat toen nog in het dorp lag, een drukte van belang. Soms leidde dat ook tot moeilijkheden en krakeel waaraan zelf s de politie te pas kwam. Twee turfschippers, die […]
Bijeenkomst SWO over de vroegere middenstand groot succes
Dinsdagmiddag 19 november hebben Gerryt en Aalzen een serie beelden laten zien over de middenstand van vroeger in het dorp. In het gebouw de Twaskar zaten ruim 60 bezoekers te kijken naar een prachtige serie oude foto’s die groots werden geprojecteerd. Gerryt praatte de beelden uit vervlogen tijden aan elkaar. De middag was georganiseerd door de SWO (Stichting Welzijn Ouderen Het Bildt). In Minnertsga was vroeger, net zoals in veel andere dorpen, een bloeiende middenstand. Kruidenierswinkels, bakkers, slagers, groenteboeren, kappers en ga zo maar door. In Minnertsga waren vroeger vijf bakkers die allemaal probeerden hun producten aan de man de brengen. Maar de bloeiende middenstand in de dorpen is verleden tijd. Toen Rienik Post uiteindelijk de winkeldeur in 2004 sloot, zie hij: ‘Net sentimenteel wurde, it is sa’. Bij het zien van de beelden kwamen er veel herinneringen naar boven bij het publiek wat zeker was te merken. Want het och heden ja gevoel bleek wel uit de opmerkingen en aanvullingen die Gerryt van het publiek kreeg. Het was een zeer geslaagde middag die zeker voor herhaling vatbaar is, maar dan met een ander verhaal en veel beelden over Minnertsga vroeger.