Loon- en kraanbedrijf C. Nagel (vervolg)
Op het verhaal van het Loon- en kraanbedrijf van Cor Nagel reageerde Piet Spoelstra. Piet is getrouwd met Wietske Nagel, een zus van Cor. Piet heeft gewerkt bij het bedrijf […]
Paard op Durkjebuorren
In augustus dit jaar stuurde Gijs Vlothuizen mij veel foto’s van de familie Miedema en Wierda. Daar zaten ook een paar foto’s bij van jonge meiden die belangstelling voor paarden hadden. Die meiden waren de nichten Gelbrie en Jantje Miedema en Lijsbeth Jantje Miedema. Drie van de foto’s trokken mijn aandacht. Gijs had mij gevraagd of ik ook wist waar die foto’s waren genomen. Op twee van de foto’s waren volgens mij de woningen te zien op Dirkjebuorren, maar daar was ik niet helemaal zeker van. Maar moet je daar dan wel zeker van zijn? Ja . . . . het liefst wel, want dat kan een foto nog meer betekenis geven. Ik heb de foto’s gearchiveerd met de namen er bij, wanneer de foto’s zijn genomen, van wie en wanneer ik de foto’s heb gekregen etc. Daar bleef het eerst even bij, maar de beelden van de foto’s bleven wekenlang op mijn netvlies hangen. De beelden waren zo herkenbaar, net of ik het paard en deze omgeving eerder heb gezien. Ja ja . . . . . een paard herkennen op een foto die in ieder geval vóór mijn geboorte is genomen. Het moet niet gekker! Ik zal het uitleggen. Mijn pake Gerrit Bouma en beppe Afke woonden vroeger met hun zoon Hendrik (mijn vader) op Dirkjebuorren. Mijn pake was arbeider maar hij had ook een paard en wat kleinvee en huurde wat land om gewassen te verbouwen. In de familie ging het verhaal dat pake vroeger een keer met het paard op hol was geslagen en dat hij daardoor één van de houten luifels op Dirkjebuorren volledig vernielde omdat het paard naar de stal toe wilde. Deze gebeurtenis zou vlak voor de WOII zijn gebeurd. Op verjaardagsvisites kwam steevast dit verhaal weer op de proppen en omke Sipke (de broer van pake) vertelde het verhaal ieder jaar weer sterker zo leek het wel. Ik herinner mij dat er veel om werd gelachen. Enkele jaren geleden vond ik onderstaand bericht in de Leeuwarder Courant dat het familieverhaal bevestigde; het was dus toch waar geweest. MINNERTSGA, 24 April (1939). Hedenmorgen geraakte op de Middelweg alhier een paard gespannen voor een kunstmeststrooier op hol. Twee paarden, die op dezelfde weg een wagen voorttrokken, geraakten ook op hol. De bestuurders van beide voertuigen konden tijdig van hun zitplaats springen. De paarden renden bij Dirkjebuurt het erf op en konden daar worden gegrepen. Een houten afdak werd vernield. Verdere ongelukken hadden niet plaats. Maar nu even terug naar de foto’s. In het familiealbum zitten een paar foto’s van mijn pake met zijn paard. Volgens mij moet daar een foto in zitten die overeenkomst vertoont met de foto’s van de jonge meiden bij het paard bij waarschijnlijk Dirkjebuorren. En jawel . . . . . het paard op foto met de jonge meiden is het paard van mijn pake. En sterker nog . . . . . de foto’s zijn op dezelfde dag en tijdstip gemaakt. Op alle foto’s heeft het gras voor het […]
Loon- en kraanbedrijf C. Nagel
Dooitze Zwart heeft in 2004 een boek samengesteld over de middenstand en ondernemers vanaf 1956 tot en met 2004. Hij heeft besloten al die beschrijvingen van de verschillende middenstanders en ondernemers ook te publiceren op Minnertsga vroeger. Deze keer de eer aan Loon- en kraanbedrijf C. Nagel met dank aan Jan Nagel die informatie aanleverde. Jan Nagel (geb. te Markelo op 13 december 1836 – overleden te Franeker op 17 juli 1888) was beroepssoldaat geweest in Nederlands Indië ten tijde van de Atjeh-Oorlog. Na zijn terugkeer naar Nederland (met de rang van sergeant) werd hij brugwachter in Strobos-Gerkesklooster. Hij kreeg een zenuwinzinking en overleed te Franeker in de psychiatrische inrichting aldaar. Uit zijn huwelijk met Geertje Pieters van der Leest werden drie kinderen geboren: Cornelis, Aldert en Margaretha Johanna. Er was enig geld uit nalatenschappen zodat de kinderen voor zich een eigen bestaan konden opbouwen. Cornelis, nu Kees geheten, was aanvankelijk woonachtig te Klooster Anjum, onder Berlikum. Later verhuisde hij naar de Mieden in Minnertsga. Ze woonden in de boerderij, waar nu de familie Renema woont (Wiebe Binnemaleane 14, voorheen Miedleane 14). Kees overleed in 1930. Zijn vrouw Neeltje van der Meer blijft hier eerst wonen en vertrekt februari 1937 naar Witmarsum. Hierna komt hun zoon Jan hier wonen vanuit Klooster Anjum. Hij runde hier een klein boerenbedrijf annex loonbedrijf; aanvankelijk samen met zijn zonen Cornelis, Tjerk en Geert Jilles. Eind jaren veertig, begin jaren vijftig was het paard nog een belangrijke factor in de landbouw, maar allengs werd dit trekdier vervangen door de tractor: Lanz, Farmall, Bolinder, Fiat in eerder stadium, later de Fordson, Same, Nuffield en Schlüter. De landbouwmechanisatie deed begin jaren vijftig en zestig in alle hevigheid haar intrede en Loonbedrijf Nagel vormde in zeker opzicht een voorhoede: het bedrijf had de eerste bietenrooier van Friesland. Het was een pionierstijd: een netwerk van landbouw mechanisatie bedrijven was er niet en menig lokale smid stond nog met een been in de oude tijd. Veel van de machinerie ging kapot en niet zelden moest er vooral bij nacht en ontij worden gerepareerd: lassen en snijden en voortdurend in den lande op en neer voor nieuwe onderdelen. Het bedrijf had een eigen smid: de zeer bekwame Jurjen Westra uit Firdgum. De eerste tractor van de familie Nagel was, volgens Geert Nagel, een Ford. Medio zestig nam Cornelis het bedrijf over van zijn vader Jan, na een zware financiële tegenslag. Tjerk Nagel kreeg een betrekking bij een grote coöperatie. De aankoop van nieuwe Ford Majors, bestemd voor het grastransport van de grasdrogerij in Mantgum, bleek te voorbarig: het contract ging niet door. Inmiddels was het bedrijf gevestigd op “Groot Orxma”, waar in de loop van die jaren naast een loonbedrijf ook een grondverzetbedrijf werd gesticht; een overgang, die werd ingeluid door de aanschaf van De Komeet, een door een Fordson-tractor gedragen kraan. Nog altijd was het in zeker opzicht een familiebedrijf want Cornelis zijn broer Gerrit trad toe tot het bedrijf en zelfs de neven Jappie en Albert Nagel, zonen […]
Levensmiddelenwinkel 4=6 fa. R.R. Post
Dooitze Zwart heeft in 2004 een boek samengesteld over de middenstand en ondernemers vanaf 1956 tot en met 2004. Hij heeft besloten al die beschrijvingen van de verschillende middenstanders en ondernemers ook te publiceren op Minnertsga vroeger. Deze keer is de beurt aan de 4=6 Levensmiddelenwinkel en woningstoffenring van de fa. R.R. Post. Dit artikel heeft gestaan in de Leeuwarder courant van 28 maart 1997. Kruidenier Rienik Post bouwt na ruim vijftig jaar af Al ruim 105 jaar lang kunnen de Minnertsgaasters terecht in de kruidenierszaak van de familie Post op de Hege Buorren in het centrum van het dorp. De huidige eigenaar, Rienik Post, is de laatste telg die de familietraditie nu al weer drie generaties voortzet. Het einde van die traditie lijkt echter in zicht. Enige tijd terug stopte de nu 68-jarige kruidenier met de verkoop van levensmiddelen. Helemaal afscheid van het winkelbedrijf nemen dat kunnen hij en zijn vrouw nog niet. “Er is veel veranderd in de afgelopen honderd jaar”, vindt Rienik Post, al ruim vijftig jaar kruidenier in Minnertsga. “Alleen de omgang met de mensen is hetzelfde gebleven. Klanten, die hier komen, maken graag een praatje. Dat hoort er bij. Dat was vroeger al zo. In een grote supermarkt worden de boodschappen in sneltreinvaart op de lopende band gedumpt. Tijd om even te praten is er dan ook niet.” In de winkel van de familie Post is dat anders. Nooit stap je er tevergeefs binnen voor een praatje of een rokertje. Rienik Post is al even vertrouwd bij de dorpsgenoten als de winkel zelf. Het sociale contact is ook de belangrijkste reden voor Post om ‘de zaak’ nog steeds door te zetten, zij het in beperkte vorm. “Toen we stopten met de verkoop van levensmiddelen was dat omdat ik wilde afbouwen. Om niet in een gat te vallen, besloten mijn vrouw en ik de drogisterij aan te houden. Daarnaast verkopen we nog rookartikelen, lectuur en vloerbedekking. Verder pasten we de winkeltijden aan zodat we ’s middags ook een vrij zijn.” De huidige opzet bevalt de winkelier prima en hij denkt dan ook nog niet aan stoppen. Het winkelpand van de familie Post is nog ouder dan de periode dat de familie Post er in woont. “Pake Rienik begon in 1892 met het venten van kruidenierswaren. Hij kocht dit pand in 1902 aan. De huidige winkelruimte bestond toen uit een drietal diaconie-woningen. Pake wilde de zaak verbouwen tot één ruimte. Dat mocht eerst niet omdat hij nog niet getrouwd was met beppe Tryntsje. Dat hebben ze toen eerst maar gedaan”, lacht Rienik Post. Ging het vroeger nog met de hondenkar en met paard en wagen bij de deuren langs, tegenwoordig moet alles snel. Het runnen van een dorpswinkel is vandaag de dag dan ook geen gemakkelijke opgave, vindt de Minnertsgaaster winkelier. “Je ziet veel dorpswinkels stoppen. Dat komt natuurlijk ook omdat veel gezinnen liever de auto pakken en naar een grote supermarkt in de buurt rijden. Dat is voor veel dorpswinkels geen goede zaak.” Ondanks deze […]
VIVO kruideniers- en textielwinkel Boersma
Dooitze Zwart heeft in 2004 een boek samengesteld over de middenstand en ondernemers vanaf 1956 tot en met 2004. Hij heeft besloten al die beschrijvingen van de verschillende middenstanders en ondernemers ook te publiceren op Minnertsga vroeger. Dat is natuurlijk een prachtig initiatief! Zo kunnen nog meer mensen genieten van wat er vroeger allemaal is geweest aan bakkers, slagers, kruideniers, groenteboeren en ondernemers in Minnertsga. De eerste in deze serie de VIVO-winkel van de familie Boersma. Het familiebedrijf werd opgestart in 1935 door weduwe Eva Boersma – Runia. De zaak werd eerst vele jaren uitgeoefend op de Hermanawei 38, tegenwoordig bewoond door familie G.O. Terpstra. In 1958 verhuisden ze naar het pand aan de Hermanawei nummer 6. Vele jaren had de familie Leicht hier een slagerij in gehad maar toen weduwe Boersma met haar zoon en dochter het huis kochten op 8 september 1958 werd het alleen maar gebruikt als woonhuis. Deze woning werd gedeeltelijk verbouwd tot een kruideniers- en textielwinkel. Deze winkel is gestart in maart 1959. Op 1 januari 1960 is het bedrijf overgenomen door Johannes Boersma, zoon van Dirk en Eva Boersma. Op 10 mei 1961 is Johannes getrouwd met Lottie van der Veen en werden zij samen eigenaar van de Vivo-winkel. In 1961 is de zaak weer groter gemaakt door een verbouwing. Weduwe Boersma was inmiddels verhuisd naar Hermanawei 38a. Van 1961 tot 1968 hebben er drie verbouwingen plaats gevonden. In 1968 was de laatste verbouwing. Deze leidde tot de eerste zelfbedieningszaak van het dorp. Ook al met de eerste winkelwagentjes. In deze jaren veranderde er ook heel wat aan de werkwijze. In het begin haalde Johannes de bestellingen per boekje op bij de klanten. Ook werden de boodschappen, die afgerekend werden bij de kassa, daar dan met de pen opgeteld. Alle artikelen werden nog voor de bedragen geschreven, wat in deze tijd bijna niet meer is voor te stellen. Verder werd er een kaartenbak bijgehouden met de namen van de klanten, die doordeweeks hun boodschappen lieten opschrijven en deze aan het eind van de week betaalden. In 1968 kwam er een elektrische kassa en werd het assortiment flink uitgebreid, vooral in textiel. Eerst werkten Johannes en Lottie samen met Janke Boersma in de zaak. In verband met haar huwelijk in februari 1963 stopte Janke met werken en werd ze opgevolgd door Tytsje Terpstra Daarna in volgorde: Klaske Stellingwerf, Tryntsje Binnema en Jantsje de Vries. In 1974 heeft de heer Joop Bloem de zaak overgenomen wegens ziekte van Johannes en werd Vivo veranderd in Mikromarkt. Vanaf 1978 is er in dit winkelpand geen kruidenierszaak meer gevestigd. Dit artikel is geschreven op basis van gegevens uit een brief Lottie Boersma – van der Veen, Minnertsga.
Bewoners boerderij Groot Folta – Hearewei 25
De boerderij Groot Folta aan de Hearewei 25 in Minnertsga is een van de oudste panden in de omgeving van het dorp. De boerderij is in 1591 aangekocht door het Sint Anthony Gasthuis in Leeuwarden die de boerderij kocht van de familie Fernia. Tot voor een paar jaar terug heeft het St. Anthony Gasthuis de boerderij verkocht en die in particulier bezit gekomen. In tussen liggende eeuwen is de boerderij verhuurd geweest. Via de Oudheidkundige Vereniging Barradeel kreeg ik een vraag van Jan Piet Boudewijn uit het westen van het land. Hij doet genealogisch onderzoek naar zijn opa Pieter Dirks Osinga die, getuige een paar documenten, boer is geweest op een boerderij in de omgeving van Minnertsga. Na wat speurwerk bleek het te gaan om de boerderij Groot Folta aan de Hearwei 25. Jan Piet Boudewijn had mij een paar scans van documenten toegestuurd, maar toen ik de resultaten van mijn speurwerk met hem deelde, kreeg ik ook scans van mooie oude foto’s uit de nalatenschap van Osinga en Binnema familie. Dus alle reden weer om een en ander aan het digitale papier toe te vertrouwen. Wie in de loop der eeuwen allemaal huurder zijn geweest van de boerderij; daar heb ik nog geen onderzoek naar gedaan, maar een aantal zijn nu wel bekend. Eind 19de eeuw was Pieter Sjeerps Anema huurder. Hij was getrouwd met Akke Jacobs Haima. Pieter Sjeerps Anema overleed in de zomer van 1889 toen zijn vrouw Akke nog maar 23 jaar was. Maar ondanks die jonge leeftijd en ook nog weduwe, bleef Akke op de boerderij wonen want het huurcontact werd op haar naam overgeschreven. Bij de voogden van het St. Anthony Gasthuis is haar motivatie om door te gaan met de boerderij en de omstandigheid waarin zij verkeerde, kennelijk als zeer betrouwbaar over gekomen want anders had zij de boerderij moeten verlaten. Drie jaar na het overlijden van Akke Jacobs Haima haar man, trouwde Akke met Tiede Nammen Schat die dan landbouwer is volgens de huwelijksakte. Mogelijk dat Tiede eerst als arbeider in dienst was bij Akke en dat die omstandigheid, en de plannen om met elkaar in het huwelijk te treden, voor de voogden de reden is geweest om Akke op de boerderij te laten wonen. Na hun trouwen is het huurcontract overgezet op naam van Tiede. Tiede en Akke bleven tot april 1919 boer/landbouwer op Groot Folta. In april van dat jaar werd er boelgoed gehouden op Groot Folta op verzoek van Tiede. Er werd stamboekvee aangeboden bestaande uit 27 hoornbeesten en 20 melk- en kalfkoeien. Verder 7 paarden, 8 schapen, ram, melkgeit, 14 leghennen en 8 loopeenden. Uit de opsomming van het boerenmaterieel en gereedschappen kan worden aangenomen dat Tiede niet een kleine boer/landbouwer was. Ook enig huisraad werd bij opbod verkocht waaronder de kinderwagen. Wat de reden is geweest voor Tiede en Akke, of wellicht ook voor de voogden, om de boerderij te verlaten, is niet bekend. Maar het blijkt dat de voogden in 1918 al corresponderen met Pieter Dirks […]
Twee groepsfoto’s Christelijke Jongelingsvereniging
Deze keer aandacht voor twee mooie groepsfoto’s van de Christelijke Jongelingsvereniging uit 1964 en 1965. Op de foto’s staan natuurlijk veel bekende gezichten. Jelle Feenstra had de foto’s al op de Facebook-pagina van Minnertsga vroeger gezet en met behulp van anderen zijn de namenlijstje bij de foto’s compleet gemaakt. 1 Bram Joostema, 2 Piet Miedema, 3 Aldert Nagel, 4 Griet Zoodsma, 5 Sietske de Bos – Zuidema, 6 Ale Miedema, 7 Geertje Postumus, 8 Pieter Haagsma, 9 Ane Post, 10 Anne Sijbesma, 11 Lieuwe M. Meijer, 12 Teake Groeneveld, 13 Dirk Vis, 14 Piet van Dijk, 15 Hennie Jensma, 16 Minkje van Dijk, 17 Hein Haagsma, 18 Metje Visbeek, 19 Jan Zoodsma, 20 Jacob Groeneveld, 21 Geesje van Dijk, 22 Klaas Vis, 23 Pieter de Groot, 24 Renze Jelgerhuis, 25 Tytsje Terpstra, 26 Lieuwe Meijer, 27 Anneke de Groot, 28 Tjeerd Boomsma, 29 Bettie Vis, 30 Ulbe Wassenaar. 1 Hette Terpstra, 2 Sietske de Bos-Zuidema, 3 Piet Miedema, 4 Minke Zoodsma, 5 Tjeerd Boomsma, 6 Metje Visbeek, 7 Ale Miedema, 8 Anneke Jepma, 9 Aldert Nagel, 10 Geertje Postumus, 11 Harm Norbruis, 12 Bram Joostema, 13 Hein Haagsma (chauffeur), 14 Piet van Dijk. 15 Geertje de Jong, 16 Hennie Jensma, 17 Djoke de Groot, 18 Griet Zoodsma, 19 Frits Groeneveld, 20 Anneke de Groot, 21 Tytsje Terpstra, 22 Anne Post, 23 Jan Joostema, 24 Geeske van Dijk, 25 Jappie Groeneveld, 26 Mennie de Roos, 27 Teake Groeneveld, 28 Sytske Faber, 29 Lieuwe Meijer, 30 Griet van der Kuur, 31 Sikke de Groot, 32 Ulbe Wassenaar, 33 meester Jelte Cuperus. Met dank aan Jelle Feenstra. 07-12-2015: naam nummer 16 bovenste foto toegevoegd (m.d.a. Willem Zuidema)
Vrijzinnige Hervormde Vrouwenvereniging ca. 1955 maar wie-is-wie?
Deze foto ligt ook nog op de (digitale) stapel om archiveert te worden. Op de foto staan de dames van de Vrijzinnige Hervormde Vrouwenvereniging uit Minnertsga. Op de foto staat ook één heer en dat zal waarschijnlijk de chauffeur zijn geweest. Bij de foto zit een namenlijstje met twaalf namen of aanwijzing van dames. Maar op de foto staan veertien dames en één heer. Wie is nu wie? Daarom vraag ik de lezers van Minnertsga vroeger om hulp om de juiste namen bij de juiste persoon te krijgen en de ontbrekende namen boven water te krijgen. Jantje Nammensma, Aaltje of Jaltje Westra, Clara Dijkstra, Klaaske van der Wal, mevrouw Kapman (haar man werkte bij het spoor in Minnertsga), Albertje de Vries (bakker in Firdgum), vrouw van Willem Kalma, Engeltje van der Weide (Boerenleenbank), Cobe Kerlien, Aaltje Westra (vrouw van Willem, Mieden), vrouw van Willem Wassenaar (Mieden) en Elizabeth Leicht. Zodra er reacties binnenkomen zet ik de namen bij het nummer dat correspondeert met de persoon op de foto. 1. 2. 3. 4. 5. 6. Cobe Kerlien 7. 8. 9. Jantje Nammensma – Wassenaar 10. Aaltje Westra – Miedema 11. 12. Klaaske van der Wal 13. 14. 15. Albertje de Vries [jan. 2019: namen 9 en 10 toegevoegd]
Gezin Adam Elsinga en Trijntje de Boer
De database van Vroegere bewoners Minnertsga wordt regelmatig geraadpleegd en regelmatig wordt er op gereageerd. Bezoekers geven vaak aanvullende informatie over hun familieleden. Zo reageerde kortgeleden Catherine DeWeerd uit Canada op de familie van haar moeder Feikje Elsinga. Vaak volgt na zo’n reactie wat heen-en-weer mailcontact; er worden vragen gesteld en uiteraard ben ik ook nieuwsgierig of diegene die gereageerd heeft, ook nog foto’s in bezit heeft. En ook het mailcontact met Catherine leverde enkele prachtige foto’s op. Afgelopen augustus was Catherine nog in Minnertsga waar zij de woning van haar moeder en pake en beppe aan de Sixma van Andlawei 21 heeft bezocht. Zij is daar toen allerhartelijks ontvangen door de bewoner(s). Feikje Elsinga is een tweelingzus van Riemkje. De tweeling is geboren op 27 maart 1926 in Minnertsga uit het huwelijk van Adam Gerrits Elsinga en Trijntje de Boer. De tweeling is gedoopt in de Nederlands Hervormde kerk in Minnertsga op zondag 16 mei 1926. Feikje trouwde later met Cornelis J. Koningswoud (Kingswood) en is naar Canada geëmigreerd. Zij is op 22 maart 2010 in St. Thomas, Ontario Canada overleden. De foto’s van Catherine geven aanleiding om wat meer te vertellen over de gezinssamenstelling en verdere familie. Adam Elsinga, de pake van Catherine, is geboren op 2 september 1885 in Minnertsga. Hij was kwam uit een groot gezin. Zijn moeder heeft vijftien kinderen ter wereld gebracht waarvan één kindje levenloos op de wereld kwam en vijf kinderen niet ouder zijn geworden dan drie maanden. Adam was het vijfde kind. Toen hij 26 jaar was trad hij op 25 mei 1912 in het huwelijk met de 21-jarige Trijntje de Boer die toen dienstbode was in Bolsward. Adam was toen schipper van beroep en in Bolsward is hij toen waarschijnlijk Trijntje tegen het lijf gelopen die van huis uit ook wel wat met water had; haar vader was visser. Adam en Trijntje kregen zeven kinderen: Jeltje (1913), Gerrit (1914), Douwe (1916), Maartje (1921), Aukej ( 1925), tweeling Feikje en Riemkje (1926). Het gezin woonde op Sixma van Andlawei 21. Dit was de woning waar eerste de ouders van Adam Elsinga woonden. Adam zijn vader, Gerrit, was stond eerst als landbouwer te boek, maar in het overlijdensregister staat dat hij toen schipper was. Op het maatschappelijk vlak is Adam in Minnertsga actief geweest en heeft hij bestuursfuncties bekleed in onder andere de begrafenisvereniging, Z.P.C., Ziekenfonds Minnertsga en was hij Kerkvoogd.
Dorsen jaren ’40 vorige eeuw
Jelle Feenstra stuurde mij een drietal foto’s van het dorsen. De foto’s zijn gemaakt in de jaren ’40 van de vorige eeuw. Gijsbert Dirks Boomsma komt op de foto’s voor, maar de namen van de nadere mensen zijn tot nu toe onbekend. Wie herkent de onbekende personen?