Familie Zuidema (deel I)

In een vorig bericht heb ik gemeld over de foto’s die ik van Age Posthumus had ontvangen, maar ik had ook foto’s ontvangen van Huig Dolleman uit Amsterdam. Hij stuurde mij foto’s van de Zuidema familie. Van de Zuidema’s had ik nog geen foto’s, tenminste niet van deze mooie. Uit de mailwisseling met Huig Dolleman blijkt dat Andries Zuidema ook contact met Huig heeft gehad. Met de informatie van de beide mannen en met mijn aanvullende gegevens heb ik onderstaand verhaal gemaakt.    We beginnen bij Sijtse Berends Zuidema (1835-1902) en Sijtske Pieters Porte (1838-1915). Dit echtpaar woonde in Hallum waar vijf kinderen worden geboren: Sijtske, Andries, Pieter, Sijtske en Berber. Hun eerste kindje Sijtske wordt slechts vijf maanden oud. Na de geboorte van Berber, in april 1868, verhuisde het gezin naar Minnertsga. In Minnertsga werden nog eens zes kinderen geboren: Grietje, Berend, Janke, Antje, Berend en Berendtje. Vóór 1862 wonen er (volgens het bevolkingsregister) wel Zuidema’s in Minnertsga, maar het lijkt er nu nog op dat dit een andere familie is en dat er geen relatie is met Sijtse Berends Zuidema. Waar het gezin is komen te wonen in Minnertsga, is niet bekend. Maar de overlijdensakte van hun zoontje Berend in maart 1878 vermeld dat het gezin in het huis met nummer 71 woont. Dit huis zou volgens de oude nummering het huis moeten zijn op de hoek Meinardswei-Tilledyk-Tsjillen waar vroeger schoenmaker De Vries woonden. De woning bestond toen uit twee wooneenheden. Nummer 71a was het voorste gedeelte en nummer 71 het achterste gedeelte. Sijtske baarde tijdens haar leven maar liefst elf keer. Maar naast het geluk van nieuw leven, was er ook verdriet. Het echtpaar heeft drie van hun kinderen op zeer jonge leeftijd verloren. Hun eerste kindje werd slechts 5 maanden oud en hun eerste Berend ook slechts 5 maanden oud. Hij overleed in maart 1877 toen Sijtske zwanger was van haar 10de kind dat in september 1877 werd geboren. Het bleek een jongetje te zijn. Hij kreeg de naam Berend, van zijn overleden broertje. Andries was het tweede kind van Sijtse en Sijtske. Hij trouwde op 23-jarige leeftijd in oktober 1886 met de 20-jarige Rinske Franses Nieuwhof die afkomstig was uit Wier. Rinske is vóór haar huwelijk, thuis in Wier bij haar ouders, al van een kind bevallen; Antje (juli 1886). Naar alle waarschijnlijkheid was Andries de vader van het kind, want bij de huwelijksvoltrekking erkend Andries het kind als het zijne. Andries kwam uit een groot gezin, maar hij stichtte zelf ook een groot gezin. In het gezin worden 13 kinderen geboren. Op Antje na, zijn al die kinderen in Minnertsga geboren en gedoopt in de Nederlands Hervormde kerk, nu de Meinardskerk. Waar Andries met zijn grote gezin heeft gewoond, is nog niet helemaal duidelijk. In de notariële archieven komt zijn naam een aantal keren in verband met aan- en verkoop van een woning, maar dat vergt nog een nader onderzoek. Wat wel duidelijk is, is dat Andries en Rinske eind 1910 naar Amerika zijn […]

Antje Ennema-Dijkstra en familierelaties

Begin dit jaar mailde Piter Tigchelaar mij en hij stuurde ook een paar foto’s mee. Piter en ik hadden al eens vaker contact gehad met elkaar en ook hij volgt de ontwikkelingen op de website van Minnertsga vroeger. De foto’s die Piter stuurde hebben te maken met de familie Ennema en Kamstra.   Een van de foto’s die Piter mij stuurde stond al een tijdje ‘onaangeroerd’ in mijn computerarchief, met de bedoeling nog wat meer familiegegevens van de Ennema’s en de Kamstra’s bij elkaar te zoeken en er een verhaal van te maken. Maar voor je het weet ben je met de hele familie aan het uitzoeken omdat er allemaal familiebanden blijken te liggen met andere Minnertsgeaster families. En dan blijkt ook dat ik zelf al een paar foto’s had die ik via een gerelateerde familie heb gekregen die ook in dit verhaal passen. Enfin . . . . allemaal weer stof om een verhaal samen te stellen. Op de foto die ik van Piter kreeg, staat Antje Ennema-Dijkstra en haar jongste dochter Aafke. Antje is geboren op 18 november 1866 in Minnertsga. Op 23-jarige leeftijd treed zij in het huwelijk met de 27-jarige Enne Ennema uit Tzummarum. Hij is geboren op 1 april 1863. Antje en Enne kregen zes kinderen: Tjerk (1891), Tetje (1893), Ytje (1896), Johannes (1898) en Aafke (1901). Het gezin woonde in waarschijnlijk onder Tzummarum aan de zeedijk op Koehool. Enne is arbeider en overleed op 44-jarige leeftijd. Hij liet zijn vrouw achter met de zes kinderen waarvan de oudste toen 16 jaar was en de jongste 6 jaar. Moeder Antje moest toen zelf de kost verdienen om haar gezin te onderhouden. Zij ventte met een hondenkar langs de huizen in de omgeving. Wat zij precies verkocht is niet bekend, maar het zal naar alle waarschijnlijkheid een beperkt assortiment levensmiddelen zijn geweest. Op de foto zit rechts van Antje Ennema-Dijkstra de hond die zij gebruikte om de kar te trekken. Volgens Piter Tigchelaar had zij ook een winkeltje aan huis. Ik schreef al dat ik zelf ook een paar foto’s in bezit had die ik via een, zo blijkt nu, gerelateerde familie heb gekregen. Hoe zit dát dan? Wel . . . . . . de jongste dochter uit het gezin Ennema-Dijkstra, Aafke (1901-1977), trouwde op 23-jarige leeftijd met toen 28-jarige Jan Kamstra (1897-1972) uit St. Jacobiparochie. Jan was het achtste kind uit het huwelijk van Reinder Kamstra en Pietje Hessels Miedema. Pietje Hessels is een dochter van Hessel Jans Miedema en Grietje Baukes Westra. En zo zijn we weer terug in Minnertsga want Hessel Jans Miedema en Grietje Baukes Westra woonden in Minnertsga waar ook hun dochter Pietje werd geboren die met Jan Kamstra trouwde. Oké dan nog een stapje verder in de familiegeschiedenis. Pietje haar broer Jan Hessels, trouwde met Gelbrich Tuinhof. Uit dat huwelijk werden zeven kinderen geboren, waaronder de Grietje Miedema, de beppe van mijn vrouw Gelly. Is het allemaal nog te volgen? Piter Tigchelaar is familie van de Kamstra, en via […]

Foto’s familie Posthumus

Vorige week stuurde Age Posthumus uit Nieuwerkerk aan de IJssel mij een paar prachtige foto’s van de familie Posthumus. Op de Facebook pagina van Minnertsga vroeger had hij een foto geplaatst en vervolgens raakten we aan het emailen met elkaar en kreeg toen nog een prachtige foto van zijn grootouders. Op dit ogenblik ben ik niet erg actief met de website. Dat heeft niets te maken met mijzelf, maar meer met het weer. Het is zomer . . . . . . . en dan staan dit soort van activiteiten op een lager pitje. Maar Age vermelde in zijn email dat deze foto’s in de beeldbank mochten, dus dan moet je ook niet te lang wachten om die er in te zetten. Maar een kale foto erop zonder wat aanvullende gegevens is mij te mager. Van Age kreeg ik wat familiegegevens en ik heb er zelf ook wat bij gezocht. In het rijtuig zitten zus en broer Jeltje en Jacob Posthummus. Age heeft het in zijn email over een tilbury, maar dat is een tweewielig rijtuig en ik heb het idee dat dit een vierwielig rijtuig is. Maar goed . . . daar gaat het zozeer niet om. De foto is genomen aan de noordkant van de Meinardskerk. Daar stonden vroeger vier één-kamer-woningen onder één dak. Links daarvan de kapperswinkel van Jensma en daarnaast het winkelpand van Winsmius, later Bouwe de With die er toen een radio (en televisie) zaak in had. Op deze foto staan de ouders van Jeltje en Jacob en de grootouders van Age die mij deze prachtige foto’s toestuurde. Het zijn Age Posthumus(1878) en Klaske Buwalda (1879). Age is in Tzummarum geboren en Klaske in Minnertsga. Age was een zoon van Jelte Posthumus en Akke de Boer en kwam uit een gezin van negen kinderen. Dat gezin Posthumus – De Boer woonde aan de Hoarnestreek onder Minnertsga. Kinderen uit dat huwelijk waren: Dieuwke (1876-1877) Age (1878) getrouwd met Klaske Buwlada Dieuwke (1879) Wijpkje (1881-1977) was getrouwd met Loepke Visser Pietje (1881) tweeling met Wijpkje Bottje (1884-1885) Bote (1886-1979) was getrouwd met Jitske Bekius Jan (1888) Steven (1891-1929) was getrouwd met Trijntje de Jong. Wie aanvullende gegevens heeft, of nog meer foto’s, die kan uiteraard reageren op dit bericht. Foto’s kunnen meegestuurd worden via het contactformulier.

Foto’s familie Posthumus

Vorige week stuurde Age Posthumus uit Nieuwerkerk aan de IJssel mij een paar prachtige foto’s van de familie Posthumus. Op de Facebook pagina van Minnertsga vroeger had hij een foto geplaatst en vervolgens raakten we aan het emailen met elkaar en kreeg toen nog een prachtige foto van zijn grootouders. Op dit ogenblik ben ik niet erg actief met de website. Dat heeft niets te maken met mijzelf, maar meer met het weer. Het is zomer . . . . . . . en dan staan dit soort van activiteiten op een lager pitje. Maar Age vermelde in zijn email dat deze foto’s in de beeldbank mochten, dus dan moet je ook niet te lang wachten om die er in te zetten. Maar een kale foto erop zonder wat aanvullende gegevens is mij te mager. Van Age kreeg ik wat familiegegevens en ik heb er zelf ook wat bij gezocht. In het rijtuig zitten zus en broer Jeltje en Jacob Posthummus. Age heeft het in zijn email over een tilbury, maar dat is een tweewielig rijtuig en ik heb het idee dat dit een vierwielig rijtuig is. Maar goed . . . daar gaat het zozeer niet om. De foto is genomen aan de noordkant van de Meinardskerk. Daar stonden vroeger vier één-kamer-woningen onder één dak. Links daarvan de kapperswinkel van Jensma en daarnaast het winkelpand van Winsmius, later Bouwe de With die er toen een radio (en televisie) zaak in had. Op deze foto staan de ouders van Jeltje en Jacob en de grootouders van Age die mij deze prachtige foto’s toestuurde. Het zijn Age Posthumus(1878) en Klaske Buwalda (1879). Age is in Tzummarum geboren en Klaske in Minnertsga. Age was een zoon van Jelte Posthumus en Akke de Boer en kwam uit een gezin van negen kinderen. Dat gezin Posthumus – De Boer woonde aan de Hoarnestreek onder Minnertsga. Kinderen uit dat huwelijk waren: Dieuwke (1876-1877) Age (1878) getrouwd met Klaske Buwlada Dieuwke (1879) Wijpkje (1881-1977) was getrouwd met Loepke Visser Pietje (1881) tweeling met Wijpkje Bottje (1884-1885) Bote (1886-1979) was getrouwd met Jitske Bekius Jan (1888) Steven (1891-1929) was getrouwd met Trijntje de Jong. Wie aanvullende gegevens heeft, of nog meer foto’s, die kan uiteraard reageren op dit bericht. Foto’s kunnen meegestuurd worden via het contactformulier.

Foto uit de nalatenschap van Aize de Roos

De beeldbank met foto’s wordt veel bekeken door bezoekers van de website van Minnertsga vroeger. Die roepen herinneringen op en soms ook vragen. Bezoekers kunnen een reactie plaatsen bij een foto of een verhaal. Onlangs reageerde Marianne Meester op de groepsfoto van de toneelvereniging uit de jaren ’50 met de mededeling dat Wouter en Jan de Roos neven waren van Aize de Roos die samen met zijn vrouw Aardina van Mourik het Stations Koffiehuis beheerden. Naar aanleiding van haar reactie raakten we aan het emailen en hebben we familiegegevens en foto’s met elkaar gedeeld. En dan vallen er weer een paar puzzelstukjes van het vroegere van Minnertsga in elkaar.   Marianne stuurde mij een paar foto’s die betrekking hebben op haar opa Aize de Roos. Over die foto’s en over Aize de Roos en zijn familie zal ik later nog een verhaal maken. Maar Marinanne stuurde mij ook een vergeelde foto van een klein meisje met een Schotse Collie. Die foto zat ook tussen de oude foto’s van haar opa Aize. Ze gaf mij de naam Fietje Bergsma, maar de naam was haar onbekend. Best mogelijk dat het ook een Minnertsgaaster was. De foto boeide mij overigens wel, maar ik liet de foto even links liggen. Eerst maar andere foto’s in de beeldbank plaatsen en teksten schrijven, want er ligt genoeg werk voor de website. Wat mij boeide was niet zo zeer de naam die Marianne bij de foto gaf, maar het hondje. Dat hondje kwam mij bekend voor. Niet dat ik neus voor honden heb, maar volgens mij kwam er net zo’n hondje voor op een foto voor die ik al jaren in mijn eigen archief heb. Het klinkt misschien wat macaber, maar het eerste wat ik vaak doe om wat meer te weten te komen over vroegere Minnertsgaaster, is graven in het grafregister. Het grafregister is een zeer belangrijke bron voor mijn onderzoek. In het register staan namen met de rijen en het nummer van het graf vermeld en omdat graven vaak lang in de familie blijven omdat er na verloop van tijd weer andere familieleden in komen, zijn familierelaties ook snel gelegd. Dus om meer te weten te komen over Fietje Bergsma, maak ik even een virtuele wandeling over het kerkhof. Het is meteen raak, ik tref niet een Fietje maar een Tietje Bergsma aan. Zij is geboren in 1914 en overleden in 1992. Maar is deze Tietje de Fietje die bij de foto wordt genoemd? Op de grafzerk op het graf waar Tietje ligt begraven, staan ook de namen van de ouders. Tietje is enigst kind van Siebe Bergsma en Jaike Hoekstra. Siebe Bergsma had vroeger een loodgieters- annex garagebedrijf aan de Hermanawei dat later overgenomen is door Martinus Kerlien. Siebe was een kunstzinnig man en maakte veel houtsnijwerk. Hij was een kunstenaar en heeft met zijn houtsnijwerk veel prijzen gewonnen. Van Siebe en zijn vrouw heb ik een prachtige foto met hun . . . . . . . . jawel, Schotse Collie. Het kan […]

Emigranten uit Minnertsga

Jelle Feenstra heeft al eerder een prachtig verhaal over de emigratie van zijn familie geschreven. Deze keer heeft hij een verhaal gemaakt over de familie Heeringa.   Jan Heeringa werd geboren op 5 februari 1915 in Tzummarum. Hij was een zoon van Jan Harmens Heeringa en Sijke Kuiken. Op 21 mei 1941 trouwt hij met Attje Boomsma, geboren op 17 januari 1922 te Minnertsga. Zij was een dochter van Dirk Gijsberts Boomsma en Tjerkje Terpstra. Na hun trouwen komen zij bij de ouders van Attje inwonen op de Miedleane 23. Het was oorlog en het vinden van een woning zal toen wel de nodige problemen hebben gegeven. Hier wordt ook hun eerste zoon, Jan, geboren. Na het overlijden van Gijsbert Tjeerds Boomsma, de grootvader van Attje, op 18 maart 1942 gaat het gezin in dat huis, Miedleane 10 A, wonen in april 1942. Hier staat tegenwoordig het pand van Garagebedrijf F. de Groot. In dat huis worden 2 kinderen geboren: Tjerkje op 6 juni 1944 en Dirk op 18 oktober 1945. Op 8 november 1947 vindt er opnieuw gezinsuitbreiding plaats. Zij krijgen dan nog een zoon, Harmen, maar deze wordt in Leeuwarden geboren. Dit was in het ziekenhuis en enige tijd werd er zelfs voor zijn leven gevreesd. In 1951 besluit het gezin naar Canada te emigreren en op 8 februari vertrekken zij met de S.S. Zuiderkruis vanuit de haven van Rotterdam. Een beslissing die moet zijn ingegeven door de slechte economische situatie in Nederland in die tijd. In de periode tussen 1950 en 1959 emigreerden meer dan 128.000 mensen alleen al naar Canada. Ander populaire bestemmingen waren de Verenigde Staten, Australië en Nieuw Zeeland.   Het beeld van de rechter foto kwam destijds veelvuldig voor bij families in Nederland bij het vertrek van familieleden of kinderen uit Nederland. In Nederland heerste grote werkeloosheid en de overheid hielp geïnteresseerden, die bereid waren te vertrekken, financieel om de overtocht mogelijk te maken. In die tijd werd emigratie naar Canada gezien als een afscheid voor altijd. In de haven van Rotterdam hebben zich dan ook hartverscheurende taferelen afgespeeld omdat de betrokkenen aannamen dat zij elkaar nooit weer zouden zien. Aan het einde van de jaren vijftig werd het veel gemakkelijker om een bezoek aan Nederland te maken door de komst van de straalmotor in vliegtuigen. Hierdoor werd het aanmerkelijk goedkoper om de oceaan over te steken en een bezoek aan Nederland te brengen. Ook in Nederland veranderde de economische situatie wardoor in de jaren zestig en daarna ook vanuit Nederland familiebezoek naar Canada mogelijk werd. Op 14 februari arriveren zijn in Quebec op de bekende Pier 21. Jan ging in Canada als boerenarbeider werken. Zij veranderden hun namen in resp. John, Alice, John, Shirley, Richard en Harry. In de beginjaren zijn zij vrijwel elk jaar verhuisd o.a. naar Thornhill, St. Catherines ten noorden van Cheltenham en uiteindelijk naar Cheltenham zelf. Cheltemham ligt in Ontario, een provincie waar veel Nederlanders zich hebben gevestigd. Een reden voor de regelmatige verhuizen zal ongetwijfeld de gebrekkige […]

Outger de ‘Ferver’

In het verhaal over de ‘Fervers’ aan de Tilledyk is Outger Terptra zijn naam al gevallen. Hij heeft enkele jaren na het overlijden van zijn vader Johannes, het schildersbedrijf van zijn vader weer nieuw leven in geblazen. Jelle Feenstra heeft via de Boomsma’s een familierelatie met de Terpstra’s. Van hem kreeg ik een paar prachtige foto’s van Outger Terpstra in zijn witte werkoverall. Het zijn weer een paar prachtige foto’s en een aanwinst voor de beeldbank van Minnertsga vroeger. Het publiceren van zulke prachtige oude foto’s roept bij bezoekers van de website herinneringen op. Regelmatig verschijnen er reacties op de Facebook pagina van Minnertsga vroeger, maar ook rechtstreeks bij mij in de emailbox. De reacties luiden bijvoorbeeld: “hé dat is mijn pake”, of “ik ben daar ook familie van” en “ik wist helemaal niet van het bestaan van deze foto”. Juist daarom is het zo mooi dat deze foto’s uit de oude schoenendoos of uit familiefotoalbums tevoorschijn komen. Zo kunnen anderen meegenieten. Soms leiden de reacties tot een wisseling van mailberichten en komen er vervolgens nog meer foto’s voor het licht. Voordat ik de foto’s in de beeldbank zet, vraag ik of zoek ik er zelf wat basisgegevens bij zoals het geboorte- en overlijdensjaar en zeer summier familie gegevens erbij van wie de persoon een zoon of dochter is of met wie hij of zij getrouwd was. Via de zoekmogelijkheid van de beeldbank kunnen bezoekers van de website dan makkelijk voorouders of andere familieleden terugvinden. Terug bij de foto’s die ik van Jelle kreeg. Op de bovenste foto poseert Outger Terpstra in zijn witte schildersoverall volgens mij voor de woning van timmerman Helder aan de Meinardswei. Op de andere foto is Outger wat jonger. Hij staat rechts. Links is Frans de Groot die als evacuee bij Outger en Maaike Terpstra verbleef en in die tijd kennelijk ook meehielp in het Ververbedriuw. De onderste foto is de woning die Outger en Maaaike hebben laten bouwen. Links is nog net het bedrijfspand te zien. Met dank Tytje Terpstra (dochter van Outger) van wie Jelle de foto’s heeft mogen scannen.

Oorlogsherinneringen van Pieter Steensma (deel IV)

Pieter Steensma heeft herinneringen uit zijn jeugd, tijdens en na de WOII, aan het ‘digitale papier’ toe vertrouwd met de bedoeling deze te publiceren op de website Minnertsga vroeger. Pieter heeft zijn jeugd doorgebracht in Minnertsga en woont nu in Westerhaar-Vriezenveensewijk en is een zoon van Lolle Steensma en Geesje Bos. Voorafgaand aan Pieter zijn herinneringen had hij mij al meerdere berichten gestuurd met foto’s en zijn aantekeningen er bij. Ook die krijgen nog een plaats op deze website. Maar in de aanloop naar 4 en 5 mei lijkt het mij passend om eerst zijn jeugdherinneringen over de WOII hier te plaatsen. Hierna het vierde en laatste deel van Pieter zijn herinneringen. Ondanks alle schaarste valt langzamerhand te merken dat het met de Duitse overheersing op een eind loopt. Er zijn allerlei geruchten over het dichterbij komen van de geallieerde legers. Er zijn de ondergrondse blaadjes die de ronde doen. Soms kun je de hand leggen op een blaadje dat door geallieerde vliegtuigen is uitgeworpen. Ik herinner me de zondagmorgen dat mijn broer en ik met vader langs de Grienedyk zwierven omdat het gerucht ging dat daar Engelse blaadjes waren uitgeworpen. We vonden niets. Niet zo vreemd want jongens daar uit de buurt hadden alles al bij elkaar gezocht. We kwamen te weten wie dat waren (er zochten meer mensen), wij zochten die knapen op en die waren wel zo handig de blaadjes die ze hadden gevonden te verkopen voor een kwartje per stuk. Het blaadje bevatte oorlogsnieuws en foto’s. Het heette De vliegende Hollander Er in stond ook het nieuws dat er in Canada een prinsesje was geboren. Thuisgekomen werd het stuk gelezen.  Dan waren er ook de illegale blaadjes. Soms moest ik er eentje naar Jelle Kuiken (de politieman) brengen. We wisten wel dat hij ook Oranjegezind was. Het krantje werd opgevouwen, kwam in de klomp en dan naar Kuiken. Met het nieuws in de krant dat van de Duitsers kwam werd de spot gedreven. Zo van: Jongens, heb je ’t gelezen, ze hebben het front ook weer rechtgetrokken, volgens de plannen een terugtrekkende beweging gemaakt. Er kwam wel even een kleine schrik na het Ardennenoffensief van de Duitsers waar Engelsen en Amerikanen even terug moesten. Dat was echter maar even een kleine opleving. Dan komt die zaterdag dat we allemaal langs de weg staan. Op de weg rijen platte wagens getrokken door paarden, Duitse soldaten met hutje mutje er op. Onderweg worden nog meer wagens en paarden gevorderd. Er moet dan natuurlijk ook een voerman mee. Mannen en jongens worden er toe gedwongen. Zij en de achterblijvers staan natuurlijk doodsangsten uit. Wat als Engelse vliegtuigen die lange rij ontdekken. De Duitsers vluchten richting Afsluitdijk om in Noord Holland te komen en zich daar verder te verdedigen. Gelukkig zijn de mensen met hun paarden en wagens allemaal heelhuids teruggekomen. Het verdere van die zaterdag heerst er spanning. Wat gebeurt er nu verder? Zijn er nog Duitsers achtergebleven? Dan de zondag. Pas uit de kerk kijkt vader uit het […]

Pake Pieter achter de bernewein yn 1929

Het is een hele klus om alle foto’s te digitaliseren die allemaal verstopt zitten in de 10-tallen mappen die bij mij in de boekenkasten staan. Zo nu en dan er maar even een uurtje aan spenderen, want het is de bedoeling dat uiteindelijk al die foto’s voor het digitale daglicht komen in de beeldbank van deze website. Dan kunnen anderen er ook mee van genieten, want er zitten prachtige plaatsjes bij. Zoals deze van Pieter Gerrits Bierma die hier op een prachtige mooie zomerdag in 1930 met zijn ‘pakesizzer’ aan de wandel is. Maar zoals vaak bij mij het geval is, probeer ik dieper in een foto te kijken dan dat je doorgaans doet. Eigenlijk zou ik een kijkje willen nemen in de bernewein om te zien wie daar in ligt. Maar helaas . . . . . . pake en de bernewein waren kennelijk belangrijker dan het kind dat er in lag. De familiegegevens er dan maar even bij zoeken. Omdat Pieter Gerrit Bierma (1876-1971) -de vader van Sietse, groenteman en wethouder- getrouwd was met Jantje Zoodsma (1878-1951), heb ik bijna alle familiegegevens bij de hand. Want mijn schoonvader – Jan Zoodsma – was een neef van Sietse Bierma. Daarom heb ik ook bijna de hele familie Zoodsma van voor 1950 in beeld gebracht en dan kom je ook bij de Bierma’s terecht. Neef Sietse Bierma overleed bijna twee maanden nadat hij mijn vrouw en mij voor de Burgerlijke Stand in de echt heeft verbonden. Om informatie over de Bierma’s te verkrijgen, kwam ik later terecht bij Sietse zijn broer Gerrit, die toen met zijn vrouw in Heerenveen woonde. Dat was een aangename middag herinner ik mij en ik kreeg van Gerrit een aantal foto’s mee naar huis. En daar was ook deze prachtige foto bij van pake Pieter achter de kinderwagen. De foto is, volgens broninformatie, gemaakt in de zomer van 1930. Pieter Bierma loopt hier op de Meinardswei, ter hoogte van het vroegere winkelpand van de firma Schotanus dat nu café – snackbar ’t Centrum is. Als Pieter 52 jaar is, wordt zijn eerst eerste kleinkind geboren, dat de naam heeft gekregen zijn vrouw Jantje. Het kleinkind is geboren in februari 1929 en als jonge pake ben je best trost op je eerste kleinkind; én dat mag gezien worden. Dus naar alle waarschijnlijkheid is deze foto niet gemaakt in 1930 maar in de zomer van 1929. Want dat is de eerste zomer die de kleine meid meemaakt; ‘yn de bernewein mei pake Pieter in slach toch de buorren’.

Oorlogsherinneringen van Pieter Steensma (deel III)

Pieter Steensma heeft herinneringen uit zijn jeugd, tijdens en na de WOII, aan het ‘digitale papier’ toe vertrouwd met de bedoeling deze te publiceren op de website Minnertsga vroeger. Pieter heeft zijn jeugd doorgebracht in Minnertsga en woont nu in Westerhaar-Vriezenveensewijk en is een zoon van Lolle Steensma en Geesje Bos. Voorafgaand aan Pieter zijn herinneringen had hij mij al meerdere berichten gestuurd met foto’s en zijn aantekeningen er bij. Ook die krijgen nog een plaats op deze website. Maar in de aanloop naar 4 en 5 mei lijkt het mij passend om eerst zijn jeugdherinneringen over de WOII hier te plaatsen. Hierna het derde deel van Pieter zijn herinneringen. Alles werd schaars schreef ik al eerder. Dat merkten we in 1944 des te sterker. Toch hebben wij nooit echt honger gehad zoals in het westen van het land. Niet voor niets wordt de winter van 1944 nog altijd de hongerwinter genoemd. We merkten dat ook omdat veel kinderen uit de grote steden in het westen naar Friesland werden gebracht om aan te sterken en ook omdat mensen uit die streken op de één of andere manier naar Friesland kwamen om te proberen voedsel te kopen of te ruilen. Ze werden zo goed mogelijk geholpen en natuurlijk, zoals het zo vaak gaat, waren er ook mensen die zich hierdoor probeerden te verrijken door hoge prijzen te vragen of door ruilen aan kostbare sieraden te komen. De “zwarthandelaars”. De meesten echter hielpen waar ze konden. Zo herinner ik me dat er op een dag mensen kwamen uit Voorburg. Ze kwamen op een oude bakfiets, dwars door Zuid- en Noord-Holland, over de Afsluitdijk, wonder boven wonder langs de Duitse wachtposten en uiteindelijk kwamen ze in Minnertsga terecht. Een echtpaar met een jongen van een jaar of 14 of 15. Hoe precies weet ik niet maar de jongen kwam bij ons terecht. Kreeg een paar nachten een slaapplekje op zolder en at bij ons. Overdag gingen ze langs boeren en gardeniers om eten te pakken te krijgen. Na een maaltijd weet ik nog dat de jongen met zijn vingers elk aardappelkruimeltje oppikte van het tafelkleed tot mijn moeder zei: “Toe jo, neem nog maar wat er zijn nog aardappels”. Hij antwoordde: “Maar dit kan niet weg”. Moeder zei: “Maar de vogeltjes moeten ook wat, neem nog maar een paar aardappels”. Hij vond het maar zo zo dat het tafelkleed buiten werd uitgeschud. Als je dan ziet en in de krant leest wat er tegenwoordig aan eten wordt weggegooid dan denk je daar wel eens aan terug. Misschien dat ouderen die daar schande van spreken wat beter worden begrepen als men dit leest. Als we in onze jeugd van iemand eens een paar radijsjes of een worteltje kregen was dat een traktatie. We hadden in Friesland in de dorpen het geluk dat verschillende mensen een stukje grond hadden en iets konden verbouwen. De mensen uit Voorburg zijn met een flink beladen bakfiets, en vraag niet hoe, nog thuisgekomen ook en hadden voor een poosje […]